Απέχουμε δύο εβδομάδες από την έναρξη των πανελλαδικών εξετάσεων και η συζήτηση επικεντρώνεται γύρω από τη δυσκολία και τις απαιτήσεις της δοκιμασίας, αλλά και την ψυχολογία των υποψηφίων, η οποία παίζει σημαντικό ρόλο στο τέλος αυτής της διαδρομής, που χαρακτηρίζεται από το στοιχείο της αγωνίας για το μέλλον. Οι μαθητές που πρόκειται να διαγωνιστούν με στόχο τη διεκδίκηση μίας θέσης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση βρίσκονται στη φάση των επαναλήψεων της διδακτέας ύλης, με αποτέλεσμα τελευταία στιγμή να συγκεντρώνουν όλες τις διαθέσιμες δυνάμεις τους στη μελέτη, προτού περάσουν την πόρτα των εξεταστικών κέντρων.
Αρκετές είναι οι περιπτώσεις των παιδιών, τα οποία αυτήν την περίοδο επιδίδονται σε ένα ανελέητο κυνήγι με τον χρόνο, προκειμένου να φρεσκάρουν στο μυαλό τους όσα διδάχτηκαν κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους. Εξετάζοντας αυτό το φαινόμενο, οι ειδικοί εύλογα θέτουν το ερώτημα: σε τι ωφελεί ένα νέο παιδί να καταφεύγει σε υπερβολές, για έναν σκοπό ο οποίος έχει κατά ένα μεγάλο μέρος πραγματοποιηθεί και απλά μένει μόνο το τυπικό της διαδικασίας, δηλαδή η εξέταση των μαθημάτων και εν συνεχεία η αξιολόγηση της απόδοσης;
Οι επιστήμονες Ψυχικής Υγείας ανοίγουν και φέτος τον φάκελο των πανελλαδικών εξετάσεων, δίνοντας συμβουλές τόσο στους υποψηφίους, όσο και στις οικογένειές τους. Τονίζουν ότι η αποφυγή της ψυχικής και σωματικής κόπωσης επηρεάζει σημαντικά το αποτέλεσμα που θα προκύψει μέσα από τη δοκιμασία. Επιπλέον, επισημαίνουν ότι μία πιθανή επιτυχία ή αποτυχία στις πανελλαδικές σίγουρα δεν μπορεί να καθορίσει τη μετέπειτα πορεία του ανθρώπου αναφορικά με την επιστημονική και επαγγελματική του εξέλιξη, καταλήγοντας ότι οι ευκαιρίες δεν τελειώνουν ποτέ, ούτε φυσικά οι δοκιμασίες που μπορεί να συναντήσει κάποιος.
Νίκος Παπανικολάου: «Οι πανελλαδικές δεν είναι το τέλος του κόσμου»
Ο κλινικός ψυχολόγος Νίκος Παπανικολάου μίλησε στη “Νέα Κρήτη” και το neakriti.gr για το θέμα του άγχους που δημιουργούν οι εξετάσεις, δίνοντας χρήσιμες συμβουλές στους μαθητές και στις οικογένειες τους, για το πώς θα διαχειριστούν τις καταστάσεις που βιώνουν με τον πιο εποικοδομητικό και αποδοτικό τρόπο.
«Το πρώτο που πρέπει να αναφέρουμε είναι ότι ο παράγοντας άγχος έχει διπλή όψη. Υπάρχει το εποικοδομητικό άγχος που σε βοηθά να αναλαμβάνεις τις ευθύνες σου και πετυχαίνεις τον στόχο σου, υπάρχει όμως και το “παραληρηματικό” άγχος με ολέθριες συνέπειες για την ψυχική υγεία του ατόμου.
Τα παιδιά, αλλά και οι οικογένειές τους πρέπει να αντιληφθούν ότι οι πανελλαδικές εξετάσεις δεν είναι το τέλος του κόσμου. Η ζωή είναι γεμάτη ευκαιρίες. Αν το αποτέλεσμα που θα προκύψει μέσω των πανελλαδικών δεν είναι ικανοποιητικό, μπορεί αργότερα ο νέος άνθρωπος να προσπαθήσει ξανά ή να κάνει κάποιο μεταπτυχιακό που θα τον φέρει πιο κοντά στο αντικείμενο που επιθυμεί να ακολουθήσει.
Επιπλέον, από την πλευρά μας συμβουλεύουμε τους υποψηφίους να φροντίζουν αυτήν την περίοδο για τη σωματική και την ψυχική τους υγεία. Οι υπερβολές στον χρόνο διαβάσματος δε βοηθούν σε τίποτα. Αντιθέτως, τέτοιου είδους πρακτικές προκαλούν τα αντίθετα αποτελέσματα στο κομμάτι της απομνημόνευσης. Είναι γνωστό, άλλωστε, ότι η προσοχή του ανθρώπου αποσπάται αν παραμείνει προσκολλημένος πάνω από το βιβλίο για περισσότερο από 40-45 λεπτά.
Τα παιδιά είναι απαραίτητο να κοιμούνται και να τρέφονται καλά για να μην καταπονείται ο οργανισμός τους, να κάνουν πολλά και μικρά δεκάλεπτα και δεκαπεντάλεπτα διαλείμματα, μακριά από οθόνες και κινητά τηλέφωνα, γιατί ο εγκέφαλος δε θα καταφέρει να ξεκουραστεί. Σημαντική, επίσης, θεωρείται και η σωματική άσκηση. Το να βγαίνει το παιδί έξω από το σπίτι του, να κάνει ένα ολιγόλεπτο περίπατο ανανεώνοντας τον αέρα του, βλέποντας κόσμο γύρω του, έχει ευεργετικές συνέπειες».
Ο κ. Παπανικολάου αναφέρθηκε και στον ρόλο των γονέων, οι οποίοι πολλές φορές και εν αγνοία τους ενισχύουν το άγχος των υποψηφίων, ενώ στην πραγματικότητα οι προθέσεις τους είναι διαφορετικές.
«Το γεγονός ότι το παιδί μας δίνει πανελλαδικές εξετάσεις δε σημαίνει ότι αλλάζουν εντελώς οι ρυθμοί της ζωής μας. Η καθημερινότητα και οι συνήθειες της οικογένειες θα παραμείνουν οι ίδιες. Όταν ο υποψήφιος αντιληφθεί ότι οι ισορροπίες μέσα στο σπίτι έχουν μεταβληθεί έστω και προσωρινά, θα μεγαλώσει το βάρος της ευθύνης άρα και το στρες, κάτι το οποίο δε θέλει κανείς. Επίσης, καλό είναι να μη χρησιμοποιείται ο πληθυντικός αριθμός. Διατυπώσεις του στυλ “θα πάμε στο Εξεταστικό Κέντρο”, “θα δώσουμε εξετάσεις”, “η απόδοσή μας ήταν καλή ή μέτρια” κ.λπ. δε θεωρούνται χρήσιμες. Ακόμα και η συμπαράσταση των γονέων έξω από τα σχολεία την ώρα που τα παιδιά τους δίνουν πανελλαδικές είναι λανθασμένη. Η σκέψη σε αυτήν την περίπτωση είναι ότι δε δίνω πανελλαδικές για τον εαυτό μου, αλλά και για τους άλλους που βρίσκονται εκεί έξω και με περιμένουν. Οι γονείς πρέπει να καταλάβουν ότι τα παιδιά που δίνουν εξετάσεις είναι αυτόνομα, είναι σε θέση να ολοκληρώσουν τη δοκιμασία με επιτυχία μόνα τους και δε χρειάζονται παρεμβάσεις για κάτι τέτοιο», τόνισε ο κ. Παπανικολάου.
