ΑΓΡΟΤΙΚΑ • ΚΡΗΤΗ • ΝΕΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ

Κρήτη: Στα κάγκελα αγρότες και κτηνοτρόφοι – Έρχονται κινητοποιήσεις – Tι θα γίνει με τις επιδοτήσεις

Ζεσταίνουν τις μηχανές τους οι αγρότες σε ολόκληρη τη χώρα, ξεκινώντας νέο γύρο κινητοποιήσεων αυτή την εβδομάδα, στέλνοντας επιπλέον μήνυμα ότι σκοπεύουν να κλιμακώσουν τις αντιδράσεις τους το προσεχές διάστημα. Παράλληλα, οι αγροκτηνοτρόφοι της Κρήτης προειδοποιούν ότι αν δεν λάβουν πειστικές απαντήσεις στα πλαίσια των συναντήσεων που έχουν ζητήσει με τοπικούς Βουλευτές και στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης, σκέφτονται πολύ σοβαρά να αναθεωρήσουν την αρχική τους στάση που στηρίζεται στον διάλογο και τη συνεννόηση.

Μάλιστα, οι κτηνοτρόφοι της Κρήτης ύστερα από μία θυελλώδη συνεδρίαση που προηγήθηκε την περασμένη Τετάρτη στα γραφεία της Ένωσης Ηρακλείου, έθεσαν επί τάπητος όλα τα κρίσιμα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος τους, αλλά και συνολικά ο πρωτογενής τομέα, στα οποία περιλαμβάνονται το υψηλό κόστος παραγωγής, οι χαμηλές τιμές στα προϊόντα, ειδικά στο ελαιόλαδο και το γάλα, η ενεργειακή ακρίβεια και φυσικά οι καθυστερήσεις στις πληρωμές των ενισχύσεων και τα προβλήματα που εντοπίζονται κατά την υποβολή αιτήσεων στο ΟΣΔΕ.

Καθοριστική ημερομηνία για το μέλλον των αγροτικών κινητοποιήσεων θεωρείται η 6η Δεκεμβρίου, όπου πρόκειται να συνεδριάσει στη Νίκαια της Λάρισας η πανελλαδική επιτροπή των μπλόκων.

Την ίδια στιγμή, τα κόμματα της αντιπολίτευσης ασκούν σφοδρή κριτική στην πολιτική που ασκεί η κυβέρνηση πάνω σε κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τον πρωτογενή τομέα. Το τελευταίο διάστημα, πολιτικοί αρχηγοί εντείνουν τις επισκέψεις τους σε αγροτικές περιοχές όπου έχουν σειρά επαφών με εκπροσώπους του πρωτογενούς τομέα. Ο Πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ Αλέξης Τσίπρας ήδη έχει πραγματοποιήσει περιοδείες σε κρίσιμες περιφέρειες όπως η Κρήτη, η Θεσσαλία και η Ήπειρος.

Στην Θεσσαλία βρέθηκε την περασμένη εβδομάδα ο Αρχηγός του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης, αλλά και ο Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος όπως αναφέρουν οι πληροφορίες πολύ σύντομα αναμένεται να ανακοινώσει το νέο πολιτικό κόμμα με το οποίο πρόκειται να διεκδικήσει την ψήφο των πολιτών στις εθνικές εκλογές του 2027. Στο πλευρό του κυρίου Σαμαρά βρέθηκε  ο γνωστός αγροτοσυνδικαλιστής Κώστας Ανεστίδης, ένα πρόσωπο που προέρχεται από την συντηρητική παράταξη και διαθέτει σημαντική επιρροή και υποστήριξη από τον χώρο που εκπροσωπεί.

Τα έξοδα αυξάνονται το κέρδος συρρικνώνεται

Αντιμέτωποι με μια ολοένα και πιο δύσκολη οικονομική εξίσωση βρίσκονται οι Έλληνες αγρότες και κτηνοτρόφοι, καθώς οι τιμές που εισπράττουν από την πώληση των προϊόντων τους κινούνται πτωτικά, την ώρα που το κόστος παραγωγής συνεχίζει να αυξάνεται.

Η απόκλιση μεταξύ των τιμών εκροών και εισροών συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους των παραγωγών, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στη βιωσιμότητα των γεωργικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.

Τα τελευταία στοιχεία αποτυπώνουν τη διπλή πίεση που δέχεται ο πρωτογενής τομέας: από τη μία πλευρά, οι παραγωγοί δεν κατορθώνουν να μετακυλίσουν το αυξημένο κόστος στις τιμές πώλησης των προϊόντων τους και, από την άλλη, εξακολουθούν να επιβαρύνονται από ακριβότερες ζωοτροφές, λιπάσματα, ενέργεια και λοιπά μέσα παραγωγής.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για την αγορά τροφίμων, καθώς η διατήρηση υψηλού κόστους στο χωράφι και στις κτηνοτροφικές μονάδες περιορίζει τις δυνατότητες αποκλιμάκωσης των τιμών στα επόμενα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Σεπτέμβριο του 2026, ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εκροών στη Γεωργία – Κτηνοτροφία, χωρίς τις επιδοτήσεις, υποχώρησε κατά 0,4% σε ετήσια βάση. Η πτώση έρχεται σε συνέχεια της μείωσης κατά 4,7% που είχε καταγραφεί τον Σεπτέμβριο του 2025 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024.

Η υποχώρηση των τιμών εκροών προήλθε κυρίως από τη φυτική παραγωγή, όπου ο αντίστοιχος δείκτης μειώθηκε κατά 0,7%. Αντίθετα, στη ζωική παραγωγή καταγράφηκε αύξηση 2,2%, η οποία ωστόσο δεν ήταν αρκετή για να αντισταθμίσει την αρνητική μεταβολή στη φυτική παραγωγή.

Σε μηνιαία βάση, η εικόνα ήταν επίσης αρνητική, καθώς ο γενικός δείκτης τιμών εκροών τον Σεπτέμβριο του 2026 μειώθηκε κατά 0,6% σε σύγκριση με τον Αύγουστο. Παράλληλα, ο μέσος σταθμικός δείκτης εκροών του δωδεκαμήνου Οκτωβρίου 2025 – Σεπτεμβρίου 2026 υποχώρησε κατά 0,4% σε σύγκριση με το προηγούμενο αντίστοιχο δωδεκάμηνο.

Άνοδος 6,9% στο κόστος παραγωγής

Στον αντίποδα, σημαντική επιβάρυνση καταγράφεται στο κόστος παραγωγής. Ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εισροών στη Γεωργία – Κτηνοτροφία αυξήθηκε κατά 6,9% τον Σεπτέμβριο του 2026 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025. Η μεταβολή αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς έναν χρόνο νωρίτερα ο ίδιος δείκτης είχε παρουσιάσει μείωση 0,6%.

Η αύξηση οφείλεται κυρίως στην ανατίμηση των αναλώσιμων μέσων παραγωγής, οι τιμές των οποίων ενισχύθηκαν κατά 8,8%. Παράλληλα, ο δείκτης τιμών των αγαθών και υπηρεσιών που συμβάλλουν στον σχηματισμό παγίου κεφαλαίου αυξήθηκε κατά 1,4%.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η επιβάρυνση από την ενέργεια και τα λιπαντικά, καθώς αποτελούν βασικές συνιστώσες του λειτουργικού κόστους των αγροτικών εκμεταλλεύσεων. Η εξέλιξη αυτή εντείνει την πίεση στους παραγωγούς, οι οποίοι καλούνται να αντιμετωπίσουν ακριβότερες εισροές χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση των τιμών πώλησης των προϊόντων τους.

Συμπίεση των περιθωρίων κέρδους

Η απόκλιση ανάμεσα στην πορεία των δύο δεικτών αναδεικνύει το πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας. Οι τιμές που εισπράττουν οι παραγωγοί υποχωρούν, ενώ το κόστος των αγαθών και υπηρεσιών που απαιτούνται για την παραγωγή αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό.

Η εξέλιξη αυτή περιορίζει τα περιθώρια κέρδους, επιβαρύνει τη ρευστότητα των αγροτικών και κτηνοτροφικών επιχειρήσεων και δυσχεραίνει τον προγραμματισμό των επόμενων καλλιεργητικών περιόδων.

Παράλληλα, η αύξηση του κόστους παραγωγής δημιουργεί κινδύνους για την πορεία των τιμών των τροφίμων στα επόμενα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας. Εφόσον οι πιέσεις στις εισροές διατηρηθούν, οι παραγωγοί θα βρεθούν αντιμέτωποι με ακόμη μεγαλύτερη δυσκολία κάλυψης των λειτουργικών τους δαπανών, ενώ η μετακύλιση μέρους αυτών των επιβαρύνσεων μπορεί να επηρεάσει και τις τελικές τιμές για τους καταναλωτές.

Τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου αποτυπώνουν, συνεπώς, μια δυσμενή εικόνα για τη γεωργία και την κτηνοτροφία, με το αυξημένο κόστος παραγωγής να αποτελεί πλέον μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα.

Οι πληρωμές: Ποιοι πρόκειται να πάνε ταμείο στις 30 Νοεμβρίου

Στις 30 Νοεμβρίου προβλέπεται η καταβολή προκαταβολής βασικής ενίσχυσης και ενισχύσεων για παρεμβάσεις αγροτικής ανάπτυξης του Πυλώνα 2, που περιλαμβάνουν τη βιολογική γεωργία, το κομφούζιο και τη διατήρηση αυτόχθονων φυλών.

Εντός του Δεκεμβρίου θα ακολουθήσει η εκκαθαριστική πληρωμή, στην οποία θα περιληφθεί το σύνολο των αιτούντων για βασική ενίσχυση, αναδιανεμητική ενίσχυση και ενίσχυση νέων αγροτών, καθώς και η εκκαθάριση της εξισωτικής.

Τον ίδιο μήνα προγραμματίζονται πληρωμές de minimis και καταβολές του Πυλώνα 2 για δημόσια έργα και άλλες παρεμβάσεις εκτός ΟΣΔΕ. Από τον Ιανουάριο έως τον Ιούνιο του 2027 θα συνεχιστούν οι πληρωμές για συνδεδεμένες ενισχύσεις, οικολογικά σχήματα, βιολογικά, παρεμβάσεις του Πυλώνα 2 και λοιπά μέτρα, με ενδεικτικές ημερομηνίες καταβολής.

Οι παραγωγοί με προσωρινές αιτήσεις μπορούν να τις συμπληρώσουν και να τις οριστικοποιήσουν έως τις 30 Νοεμβρίου, ώστε να ενταχθούν στην εκκαθαριστική πληρωμή του Δεκεμβρίου. Μετά τη λήξη της προθεσμίας θα πραγματοποιηθούν οι απαραίτητοι έλεγχοι και στην πληρωμή θα συμπεριληφθούν τόσο όσοι λαμβάνουν προκαταβολή όσο και εκείνοι που θα ολοκληρώσουν την αίτησή τους έως το τέλος Νοεμβρίου.

Μέσω του myAGRO, το Δημόσιο έχει πλέον άμεσο έλεγχο του συστήματος, των δεδομένων και ολόκληρης της διαδικασίας, από την υποβολή της αίτησης έως την πίστωση του λογαριασμού του δικαιούχου. Παράλληλα, σειρά διασταυρώσεων πραγματοποιείται για πρώτη φορά κατά την υποβολή της αίτησης, αντί να ακολουθεί την ολοκλήρωση της διαδικασίας υποβολής.

Για τη διευκόλυνση των δικαιούχων, το ελάχιστο ποσοστό επικάλυψης διαμορφώθηκε στο 55% στις περιοχές όπου λειτουργεί Κτηματολόγιο, ενώ για ακίνητα έως 10 στρέμματα παρέχεται δυνατότητα υποβολής με ΑΤΑΚ αντί για ΚΑΕΚ. Προβλέφθηκε επίσης προσυμπληρωμένη και απλουστευμένη αίτηση, την οποία αξιοποίησαν 56.000 αγρότες, καθώς και η χρήση ψηφιακών εξουσιοδοτήσεων.

Στις απλοποιήσεις περιλαμβάνονται ακόμη οι έλεγχοι σε πραγματικό χρόνο, μέσω διαλειτουργικότητας με το myDATA, το Ε9, τα μισθωτήρια και τις τράπεζες, η αυτόματη προσαρμογή της ψηφιοποίησης του αγροτεμαχίου στη δηλωθείσα έκταση και η αυτόματη δημιουργία εγγραφών για όλους τους ΚΑΕΚ ενός αγροτεμαχίου σε αναδασμό που δεν έχει ολοκληρωθεί.



ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ