Αν η Μεσόγειος άδειαζε ξαφνικά από νερό, δεν θα βλέπαμε έναν τεράστιο, επίπεδο τόπο όπου θα μπορούσαμε απλώς να περπατήσουμε από την Κρήτη προς την Αφρική ή την Πελοπόννησο.
Θα βλέπαμε ένα άγριο τοπίο: μεγάλες χαράδρες, βαθιά «βαθουλώματα», λόφους, απότομες πλαγιές και μεγάλες εκτάσεις λάσπης και πετρωμάτων. Με απλά λόγια, ο πυθμένας της θάλασσας μοιάζει περισσότερο με δύσβατο βουνό παρά με επίπεδο χωράφι.
Προς την Αφρική: μια τεράστια, σπασμένη έκταση
Νότια της Κρήτης, προς τη Λιβύη και την υπόλοιπη Αφρική, ο βυθός είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακός. Εκεί υπάρχει μια πολύ μεγάλη ζώνη από πτυχές, υψώματα και βαθιές κοιλότητες.
Μπορούμε να τη φανταστούμε σαν ένα τεράστιο τσαλακωμένο χαλί. Το «χαλί» αυτό δεν είναι ύφασμα: είναι στρώματα από χώμα, άμμο, λάσπη και πετρώματα που έχουν πιεστεί και στραβώσει επί εκατομμύρια χρόνια.
Σε ορισμένα σημεία υπάρχουν πολύ βαθιές γραμμικές κοιλότητες, σαν γιγάντιες τάφροι. Κάποιες φτάνουν σε βάθος μεγαλύτερο από 4 χιλιόμετρα κάτω από τη σημερινή επιφάνεια της θάλασσας. Αν δεν υπήρχε νερό, θα έμοιαζαν με τεράστιες σκοτεινές κοιλάδες ανάμεσα σε ανώμαλες οροσειρές.
Άρα, η διαδρομή από την Κρήτη προς την Αφρική δεν θα ήταν μια εύκολη πεδιάδα. Θα ήταν ένα πολύ δύσκολο, απότομο και σπασμένο τοπίο.
Προς την Πελοπόννησο: λεκάνες, υψώματα και νησιά
Βόρεια και βορειοδυτικά της Κρήτης, προς την Πελοπόννησο, βρίσκεται το Κρητικό Πέλαγος. Αν έφευγε το νερό, θα φαινόταν σαν μια μεγάλη λεκάνη: μια χαμηλή περιοχή του εδάφους, περιτριγυρισμένη από ψηλότερα σημεία.
Δεν θα ήταν όμως μια ενιαία επίπεδη έκταση. Ο πυθμένας έχει διαφορετικά βάθη και σχήματα. Υπάρχουν βαθύτερες περιοχές, αλλά και πιο ρηχά τμήματα που θα έμοιαζαν με πλατιές υπερυψωμένες εκτάσεις.
Τα Κύθηρα και τα Αντικύθηρα δεν θα φαίνονταν σαν μεμονωμένα νησιά μέσα στη θάλασσα. Θα ξεχώριζαν ως οι ψηλότερες κορυφές μιας μεγαλύτερης υποθαλάσσιας αλυσίδας υψωμάτων. Ανάμεσά τους και γύρω τους θα υπήρχαν χαμηλότερες περιοχές και απότομες πλαγιές.
Γιατί είναι τόσο «τσαλακωμένος» ο βυθός;
Η περιοχή γύρω από την Κρήτη δεν είναι γεωλογικά ακίνητη. Πολύ αργά, αλλά συνεχώς, μεγάλα κομμάτια του φλοιού της Γης πιέζονται μεταξύ τους. Αυτή η πίεση δημιουργεί σεισμούς, ρήγματα, υψώματα και βαθιές κοιλότητες.
Γι’ αυτό ο βυθός γύρω από την Κρήτη δεν είναι ομοιόμορφος. Είναι το αποτέλεσμα πολύ μεγάλων δυνάμεων που δρουν για εκατομμύρια χρόνια.
Μια σημαντική διευκρίνιση
Αυτό που μπορούμε να περιγράψουμε με βεβαιότητα είναι το σημερινό σχήμα του βυθού, όπως έχει χαρτογραφηθεί με επιστημονικές μετρήσεις.
Δεν μπορούμε να ξέρουμε με ακρίβεια πώς θα έμοιαζε η περιοχή μετά από χρόνια χωρίς νερό. Η βροχή, ο αέρας, οι κατολισθήσεις και τα ποτάμια θα άλλαζαν γρήγορα το τοπίο. Επομένως, η εικόνα αυτή αφορά κυρίως το πώς θα φαινόταν ο σημερινός πυθμένας αμέσως μόλις εξαφανιζόταν η θάλασσα.



















