Ακριβό σπορ φαίνεται πως είναι για την μέση κρητική οικογένεια η συγκομιδή του ελαιοκάρπου με βάση μια έρευνα αγοράς 800 έως 1.000 ευρώ υπολογίζεται το άμεσο κόστος για πέντε ημέρες συγκομιδής, με δύο εργάτες, δύο μέλη της οικογένειας και δικό τους εξοπλισμό. Από αυτά, τα 700 έως 800 ευρώ πηγαίνουν στα μεροκάματα.
Δύο εργάτες, δύο άνθρωποι της οικογένειας και πέντε ημέρες στο λιοφύτο. Ακόμη και όταν το νοικοκυριό βάζει τα δικά του χέρια, τα δίχτυα και τα ελαιοραβδιστικά, το λιομάζωμα στην Κρήτη μπορεί να απορροφήσει σχεδόν 1.200 ευρώ πριν ο καρπός περάσει από το ελαιοτριβείο.
Στη φετινή ελαιοκομική περίοδο, το μεροκάματο για το λιομάζωμα φτάνει σε αρκετές περιοχές του νησιού τα 70 με 80 ευρώ. Υπάρχουν και συμφωνίες με χαμηλότερη αμοιβή, ενώ η χρέωση ανεβαίνει όταν ο εργάτης φέρνει δικό του εξοπλισμό.
Μία ημέρα παραπάνω προσθέτει άλλα 140 έως 160 ευρώ μόνο σε μεροκάματα. Στις επτά ημέρες, οι αμοιβές των δύο εργατών φτάνουν ήδη τα 980 έως 1.200 ευρώ. Στον λογαριασμό υπάρχει και η δουλειά της οικογένειας. Δύο μέλη για πέντε ημέρες βάζουν δέκα ημέρες προσωπικής εργασίας.
Απλώνουν και τραβούν δίχτυα, μαζεύουν τον καρπό, γεμίζουν τα σακιά και βοηθούν στη φόρτωση. Η εργασία αυτή δεν εμφανίζεται ως πληρωμή. Έχει όμως κόστος για όποιον πρέπει να πάρει άδεια ή να αφήσει τη δική του δουλειά για να βρεθεί στο χωράφι.
Μάλιστα από την μια η έλλειψη εργατών γης και από την άλλη το υψηλό κόστος κάνει τις οικογένειες να μοιράζουν τις εργασίες και να μαζεύουν τις ελιές δύο και παραπάνω ιδιοκτητών. Την ίδια ώρα κόστος έχει και το λεγόμενο κολατσιό ή το μεσημβρινό φαγητό που πρέπει να έχει η οικογένεια καθημερινά στα λιόφυτα.
Το τελικό βάρος φαίνεται στο ελαιοτριβείο, όταν η οικογένεια μάθει πόσο λάδι έδωσε ο καρπός της. Αν από το πενθήμερο προκύψουν, για παράδειγμα, 300 κιλά ελαιόλαδο, τα 800 έως 1.000 ευρώ αντιστοιχούν σε 3,10 έως 4 ευρώ ανά κιλό μόνο για τη συγκομιδή. Με 300 κιλά λάδι, ο ίδιος λογαριασμός πέφτει στα 2 έως 2,50 ευρώ ανά κιλό και στις δύο περιπτώσεις απομένουν τα έξοδα του ελαιοτριβείου και όσα έχουν ήδη πληρωθεί μέσα στη χρονιά για τη φροντίδα του ελαιώνα.
Βέβαια καταλυτικό ρόλο στην συγκομιδή του ελαιοκάρπου παίζει και η τιμή του προϊόντος με πολλούς να τονίζουν πως το χαμηλό κόστος κάνεις για ορισμένους πολυτέλεια την διαδικασία της συγκομιδής μιας και το κόστος μπορεί να ξεφύγει αρκετά από το συνολικό κέρδος που μπορεί να επιφέρει το ίδιο το προϊόν.
