Οι αγρότες και κτηνοτρόφοι μπαίνουν σε ένα από τα πιο καθοριστικά δίμηνα των τελευταίων ετών, καθώς οι πιέσεις στο κόστος παραγωγής, οι υψηλές τιμές σε καύσιμα, λιπάσματα και ενέργεια, αλλά και η ανάγκη χρηματοδότησης της νέας καλλιεργητικής περιόδου, καθιστούν τις επερχόμενες πληρωμές ζωτικής σημασίας.
Συνολικά, μέχρι το τέλος Ιουνίου αναμένεται να φτάσουν στους παραγωγούς 807 εκατ. ευρώ, ενώ ο σχεδιασμός για το 2026 προβλέπει ροές χρημάτων που προσεγγίζουν τα 2,2 δισ. ευρώ.
Ταυτόχρονα, μέσα στον Μάιο ανοίγει η ηλεκτρονική πλατφόρμα για τη νέα επιδότηση λιπασμάτων, μια ενίσχυση που στοχεύει να ανακουφίσει μέρος του αυξημένου κόστους καλλιέργειας.
Η επιδότηση θα καλύπτει το 15% της αξίας των τιμολογίων αγοράς, ενώ θα δοθεί σε τρεις διαδοχικές φάσεις. Η πρώτη δόση αναμένεται στα μέσα Ιουνίου, για τιμολόγια Μαρτίου–Απριλίου, η δεύτερη στα μέσα Ιουλίου, ενώ η τρίτη πληρωμή προγραμματίζεται για τα μέσα Σεπτεμβρίου, καλύπτοντας τις αγορές του καλοκαιριού. Παρά τη σημαντική ροή χρημάτων, παραμένει έντονη η ανησυχία στην αγορά.
Ο πρόεδρος της Εθνικής Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών, Παύλος Σατολιάς, τονίζει πως, παρότι επιστρέφονται πόροι στους παραγωγούς, πολλοί δεν διαθέτουν την απαιτούμενη ρευστότητα για να συνεχίσουν ομαλά τις εργασίες τους.
Το πρόβλημα μεγεθύνεται από τις διεθνείς αναταράξεις, τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την ενεργειακή κρίση, που διατηρούν υψηλά τα κόστη παραγωγής.
Την ίδια στιγμή, οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ έχουν οδηγήσει στην αποστολή ειδοποιητηρίων προς 27.000 δικαιούχους, οι οποίοι καλούνται να επιστρέψουν συνολικά 16,3 εκατ. ευρώ ενισχύσεων που έλαβαν το 2023 χωρίς να τις δικαιούνται, βάσει των διασταυρωτικών ελέγχων.
Η διαδικασία αυτή, όπως επισημαίνει ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής, επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο. Οι εμπλεκόμενοι παραγωγοί έχουν το δικαίωμα να καταθέσουν ένσταση έως τις 28 Μαΐου. Οι επιστροφές δεν θα γίνουν άμεσα αλλά με συμψηφισμούς σε μελλοντικές ενισχύσεις.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτης Σχοινάς αναφέρει ότι η Κομισιόν παρακολουθεί στενά την κατάσταση για να δει αν ο πρωτογενής τομέας βρίσκεται μπροστά σε ένα συστημικό σοκ που απαιτεί νέες παρεμβάσεις ή αν πρόκειται για προσωρινή κρίση που μπορεί να αντιμετωπιστεί με τα υπάρχοντα εργαλεία.
Στο ήδη τεταμένο περιβάλλον, οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν πολλά για τη βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, την ομαλή συνέχιση της παραγωγής και τη συνολική αντοχή της ελληνικής γεωργίας απέναντι σε διεθνείς αναταράξεις.
