Μια σημαντική αλλαγή στο καθεστώς που διέπει τις γονικές παροχές και τις δωρεές επιφέρει πρόσφατη δικαστική απόφαση, η οποία βάζει τέλος στην αυστηρή τυπολατρία της φορολογικής διοίκησης σχετικά με τον χρόνο υποβολής της δήλωσης φόρου.
Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, με μία απόφαση-σταθμό, έκρινε ότι το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ ισχύει ακόμη και αν η υποβολή της σχετικής δήλωσης προηγηθεί χρονικά της τραπεζικής μεταφοράς των χρημάτων, ακυρώνοντας στην πράξη τους φόρους και τα πρόστιμα που επιβάλλει η ΑΑΔΕ για καθαρά διαδικαστικούς λόγους.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη δημιουργεί νέα δεδομένα για χιλιάδες φορολογούμενους που έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με υπέρογκους φόρους, όχι επειδή απέκρυψαν εισοδήματα, αλλά επειδή δεν τήρησαν το τυπικό της διαδικασίας που ορίζουν οι εγκύκλιοι της ΑΑΔΕ
Η ήττα της Εφορίας
Ειδικότερα, φορολογούμενος προσέφυγε στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης αμφισβητώντας φόρο ύψους 7.700 ευρώ που του επιβλήθηκε για γονική παροχή 77.000 ευρώ, ποσό που προοριζόταν για την αγορά πρώτης κατοικίας.
Ο φορολογούμενος είχε υποβάλει τη δήλωση φόρου γονικής παροχής στις 21 Ιανουαρίου 2022, προκειμένου να προχωρήσει τις διαδικασίες αγοράς ακινήτου, αλλά η τραπεζική μεταφορά του ποσού από τον πατέρα του πραγματοποιήθηκε επτά ημέρες αργότερα, στις 28 Ιανουαρίου 2022.
Η ΔΟΥ Θεσσαλονίκης, βασιζόμενη στη σχετική εγκύκλιο της ΑΑΔΕ, θεώρησε ότι η χρονική αυτή αναντιστοιχία ήταν παράνομη και εφόσον η μεταφορά έγινε μετά τη δήλωση, δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις για το αφορολόγητο, επιβάλλοντας φόρο 10% από το πρώτο ευρώ.
Το σκεπτικό της φορολογικής αρχής ήταν πως η δήλωση που προηγήθηκε μπορεί να αφορούσε δήθεν «άλλο ποσό» που είχε δοθεί σε προγενέστερο χρόνο, κάτι που οδήγησε στον καταλογισμό του φόρου.
Ακύρωση φόρου
Ωστόσο, το Διοικητικό Πρωτοδικείο, εξετάζοντας την ουσία της υπόθεσης και όχι απλώς τον τύπο, δικαίωσε πλήρως τον φορολογούμενο. Στο σκεπτικό της απόφασης (υπ. αρ. 1703/2025) τονίζεται ότι η χρονική ακολουθία μεταξύ της δήλωσης και της μεταφοράς των χρημάτων ήταν απολύτως εύλογη και δικαιολογημένη στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την υπογραφή συμβολαίου αγοράς ακινήτου.
Τα κυριότερα σημεία της απόφασης που δημιουργούν νομολογιακό προηγούμενο είναι τα εξής:
Ουσία έναντι τύπου: Το Δικαστήριο έκρινε ότι η μεταφορά των χρημάτων, αν και μεταγενέστερη της δήλωσης, έγινε σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Το γεγονός ότι τα χρήματα χρησιμοποιήθηκαν αποδεδειγμένα για τον σκοπό της γονικής παροχής (αγορά κατοικίας) βαραίνει περισσότερο από την τυπική ημερομηνία της μεταφοράς.
Η ισχύς των Εγκυκλίων: Σε μια σημαντική νομική παραδοχή, το Δικαστήριο ξεκαθάρισε ότι η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ (Ε.2077/2022), στην οποία βασίστηκε η εφορία για να επιβάλει τον φόρο, «δεν έχει δεσμευτική ισχύ, καθόσον αποτελεί εσωτερικό έγγραφο οδηγιών και πρακτικών παραδειγμάτων και όχι κανονιστική πράξη θεσπίζουσα κανόνες δικαίου».
Εφαρμογή του αφορολογήτου: Κρίθηκε ότι εφόσον πληρούνται οι ουσιαστικές προϋποθέσεις του νόμου –δηλαδή η συγγενική σχέση και η τραπεζική διακίνηση του χρήματος– η απαλλαγή των 800.000 ευρώ πρέπει να εφαρμόζεται κανονικά, ανεξάρτητα από μικρές χρονικές αποκλίσεις στη δήλωση.
Πηγή: ekriti.gr
