Η εργασιακή βία και η παρενόχληση εξακολουθούν να αποτελούν μια δύσκολη πραγματικότητα για εργαζόμενους, με τον Δείκτη Συγκέντρωσης Καταγγελιών στην Κρήτη να ξεπερνά κατά πολύ τον μέσο όρο της επικράτειας και ανέρχεται στο 15,39 ανά χίλιους εργαζόμενους, ενώ όσον αφορά στο μερίδιο των υποβολών κανονισμών εργασίας, το ποσοστό φτάνει στο 19%, σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση 2025 της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας, που δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο του 2026.
Συγκεκριμένα, σε σχέση με τον συνολικό δείκτη συγκέντρωσης, ο οποίος ερμηνεύεται ως ο αριθμός των εργατικών διαφορών βίας και παρενόχλησης που καταγράφηκαν σε κάθε Περιφερειακή Διεύθυνση Εργασιακών Σχέσεων αναλογικά προς το σύνολο των εργαζομένων των καταγγελλόμενων επιχειρήσεων της αντίστοιχης περιφερειακής διεύθυνσης, υψηλή ένταση των καταγγελιών εμφανίζει η ΠΔΕΕΣ Κρήτης με δείκτη 15,39 ανά χίλιους εργαζόμενους και ακολουθεί η ΠΔΕΕΣ Δυτικής Ελλάδας και Ιονίων Νήσων με δείκτη 7,06 ανά χίλιους εργαζόμενους, δεδομένα τα οποία υποδεικνύουν υψηλή συγκέντρωση και επαναληπτικότητα καταγγελιών στο νησί.
Πρακτικά, όπως αναφέρεται στην έκθεση, οι εν λόγω επαναλήψεις «αποτελούν γεγονός που ενισχύεται από την κλαδική σύνθεση της απασχόλησης στις ανωτέρω περιοχές (τουρισμός, εστίαση, λιανεμπόριο κ.λπ.), καθώς και από την εποχικότητα, την ορισμένου χρόνου απασχόληση και την υψηλή κινητικότητα που εμφανίζουν».
Ταυτόχρονα, όσον αφορά στο μερίδιο στις υποβολές κανονισμών εργασίας που ενσωματώνουν πολιτικές πρόληψης και αντιμετώπισης της βίας και παρενόχλησης, οι Περιφερειακές Διευθύνσεις Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων Κρήτης και Αιγαίου συγκέντρωσαν το 19% των υποβολών, κυρίως λόγω της ισχυρής παρουσίας μεγάλων τουριστικών επιχειρήσεων, όπως καταγράφεται.
Οι εργαζόμενοι αρχίζουν να “μιλούν”
Την ίδια στιγμή, η μεγαλύτερη προθυμία των εργαζομένων να μιλήσουν και να απευθυνθούν στους αρμόδιους φορείς εκτιμάται ως θετική εξέλιξη, καθώς περιστατικά που στο παρελθόν παρέμεναν στη σιωπή γίνονται πλέον ορατά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιθεώρησης Εργασίας, το 2025 υποβλήθηκαν συνολικά 455 αιτήσεις εργατικών διαφορών για περιστατικά βίας και παρενόχλησης, αριθμός αυξημένος κατά 43% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Όπως δηλώνουν τα καταγεγραμμένα δεδομένα, η ψυχολογική και λεκτική βία κυριαρχεί, αντιπροσωπεύοντας το 79% των καταγεγραμμένων περιστατικών, ενώ η σωματική- ψυχολογική-λεκτική βία αντιστοιχεί στο 15% και η σεξουαλική παρενόχληση στο 6%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι στο 73% των περιστατικών υπάρχει κάθετη ιεραρχική σχέση μεταξύ των εμπλεκομένων, γεγονός που αναδεικνύει τη διάσταση της εξουσίας μέσα στο εργασιακό περιβάλλον, ενώ παράλληλα αυξάνονται οι καταγγελίες από νεότερους εργαζόμενους: στις ηλικίες 25-34 ετών το ποσοστό έφτασε το 21,8% το 2025, από 14% το 2024.
Όσον αφορά στον άξονα κατανομής καταγγελλόμενου προσώπου, η έκθεση καταγράφει ότι «η αποτυπωμένη αύξηση του ποσοστού των υποθέσεων στις οποίες γυναίκες εμφανίζονται ως καταγγελλόμενα πρόσωπα για βίαιες και παρενοχλητικές συμπεριφορές, από 30% το 2024 σε 38% το 2025… συνιστά αξιοσημείωτη μεταβολή στη σύνθεση των καταγγελλομένων. Ειδικότερα, ενώ το 2024 καταγγέλθηκαν 280 άνδρες (70%) και 121 γυναίκες (30%), το 2025 οι αντίστοιχοι αριθμοί διαμορφώθηκαν σε 372 άνδρες (62%) και 227 γυναίκες (38%)».
Όπως επισημαίνεται, «η εξέλιξη αυτή, χωρίς να αναιρεί την αριθμητική υπεροχή των ανδρών ως καταγγελλομένων, υποδηλώνει αφενός τη σταδιακή μεταβολή των ιεραρχικών και επαγγελματικών ρόλων των φύλων και αφετέρου την ανάγκη προσέγγισης του φαινομένου της εργασιακής βίας ως ζήτημα που δεν περιορίζεται σε στερεοτυπικές έμφυλες αναγνώσεις».
Ταυτόχρονα, στον άξονα της Ιδιότητας Καταγγελλόμενου προσώπου για σεξουαλική παρενόχληση, αποτυπώνεται «ως προς το ιεραρχικό επίπεδο, όπου έχουμε μείωση του ποσοστού των εργοδοτών (48%) σε σχέση με το 2024 (53%), με το υπόλοιπο 52% να κατανέμεται μεταξύ όμοια ιεραρχικά εργαζομένων (35%) και προϊσταμένων (17%)».
Καταγγελίες σεξουαλικής παρενόχλησης
Όσον αφορά στις καταγγελίες για σεξουαλική παρενόχληση, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ετήσιας Έκθεσης, «κατά πλειοψηφία κατανέμονται ηλικιακά τα πρόσωπα που κατήγγειλαν σεξουαλική παρενόχληση το 2025, με το ποσοστό για τις νεότερες ηλικιακές ομάδες 18-44 ετών να φτάνει στο 29%, ενώ η ηλικιακή ομάδα 45-64 ακολουθεί με 13%».
Στοιχεία υπάρχουν και ανά κλάδο, εκεί που πανελλαδικώς το 21% των εργατικών διαφορών σεξουαλικής παρενόχλησης εντοπίζεται στην εστίαση, και το 14% στο λιανικό εμπόριο, με τα δεδομένα ωστόσο να κατανέμονται διαφορετικά ανά το είδος του οικονομικού “μοχλού” κάθε περιοχής.
Όπως σημειώνεται στην έκθεση, «η συντριπτική πλειοψηφία (89%) των καταγγελλόντων, θιγόμενων προσώπων από περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης είναι γυναίκες (25 από τις 28), ενώ το ανδρικό πρόσημο καταγράφεται σε 3 από τις 28 καταγγελίες (11%)», εκεί όπου «στις τρεις περιπτώσεις όπου θιγόμενα πρόσωπα είναι άνδρες (11%), οι καταγγελίες αφορούν περιστατικά παρενόχλησης από άνδρες».
Αναφορικά με τα καταγγελλόμενα πρόσωπα για σεξουαλική παρενόχληση, τα ποσοστά εμφανίζονται αντεστραμμένα, «όπου το 90% αναφέρεται σε άνδρες καταγγελλόμενους και το υπόλοιπο 10% σε γυναίκες καταγγελλόμενες για σεξουαλική παρενόχληση».
Τα στοιχεία της έκθεσης δείχνουν επίσης ότι το ζήτημα δεν αφορά αποκλειστικά τις γυναίκες. Το 2025 καταγράφεται για πρώτη φορά σεξουαλική παρενόχληση μεταξύ γυναικών σε ποσοστό 10% και μεταξύ ανδρών σε ποσοστό 11%.
Ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου, κ. Στέλιος Βοργιάς, μιλώντας στη “Νέα Κρήτη” και το neakriti.gr επισημαίνει ότι το ζήτημα είχε ήδη καταγραφεί μέσα από προηγούμενες έρευνες, θεωρώντας ενθαρρυντικό ότι περισσότεροι εργαζόμενοι αποφασίζουν πλέον να μιλήσουν.
«Εμείς είχαμε κάνει έρευνες εδώ και δύο χρόνια για το ζήτημα αυτό που έδειχνε πραγματικά ότι υπάρχει πρόβλημα σεξουαλικής παρενόχλησης, αλλά και bullying. Από εκεί και πέρα, είναι ενθαρρυντικό ότι αυξάνονται οι καταγγελίες. Όχι ότι δεν υπήρχαν και αυξήθηκαν τα περιστατικά, αλλά έχει ξεκινήσει ο κόσμος να μιλάει. Και αυτό είναι πάρα πολύ θετικό και πάρα πολύ σημαντικό» είπε, προσθέτοντας ότι «δυστυχώς οι συνθήκες εργασίας έχουν σκληρύνει πάρα πολύ τα τελευταία χρόνια και ένα από τα φαινόμενα που παρατηρείται είναι και η αύξηση των φαινόμενων σεξουαλικής παρενόχλησης και bullying».
Στην Κρήτη, ο τουρισμός βρίσκεται αναπόφευκτα στο επίκεντρο, λόγω του μεγάλου αριθμού εργαζομένων που απασχολεί, με τον κ. Βοργιά να αναφέρει: «Σίγουρα κλάδοι που αποτελούν τη ναυαρχίδα και της απασχόλησης, όπως ο τουρισμός, εκεί παρατηρούνται τα περισσότερα περιστατικά».
Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι το φαινόμενο δεν μπορεί να αποδίδεται αποκλειστικά στους εργοδότες, επεξηγώντας ότι «τα περιστατικά αυτά (της παρενόχλησης) δείχνουν ότι η πλειοψηφία της εκδήλωσης αυτών είναι από προϊστάμενους, συναδέλφους και από πελάτες».
Ο ίδιος συνδέει την αύξηση των καταγγελιών και με μια αλλαγή νοοτροπίας, λέγοντας: «Πλέον προχωρούν σε καταγγελία πιο εύκολα. Η Κρήτη είναι μια συντηρητική κοινωνία και δύσκολα κάποιος προβαίνει σε καταγγελία, γιατί θεωρεί ότι δε θα βρει το δίκιο του», αποκαλύπτοντας ότι «παλαιότερα, έρευνες είχαν δείξει ότι πολλές φορές προτιμούν να αλλάξουν το εργασιακό περιβάλλον παρά να καταγγείλουν τέτοια είδους φαινόμενα».
Σε κάθε περίπτωση, ο ίδιος τονίζει πως, πέραν των αυξανόμενων καταγγελιών παρενόχλησης, «είναι και τα φαινόμενα bullying πολύ τακτικά και τα έχουμε στο Εργατικό Κέντρο, όπου εκεί παρεμβαίνει δυναμικά το σωματείο, τα οποία υφίστανται από προϊσταμένους, πολλές φορές από εργαζόμενους, που με παρεμβάσεις μας σταματούν όλα αυτά τα φαινόμενα».
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το μήνυμα του κ. Βοργιά είναι η άμεση αναφορά των περιστατικών: «Το μήνυμά είναι ένα: Να μη διστάζουνε να καταγγέλλουν όλα αυτά τα περιστατικά. Είτε στην Επιθεώρηση Εργασίας, είτε στο Εργατικό Κέντρο, είτε στα συνδικάτα τους, γιατί πάνω απ’ όλα είναι η αξιοπρέπειά μας. Αυτήν πρέπει να προστατεύσουμε και από εκεί και πέρα να έχουμε μια εργασία που να μπορούμε να ζήσουμε αξιοπρεπώς εμείς και οι οικογένειές μας».
ΠΗΓΗ: neakriti.gr
