Στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης προσήλθαν τα μέλη της Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου, οι επτά συνοδικοί ιεράρχες της Εκκλησίας της Κρήτης και οι δύο εκπρόσωποι της Πατριαρχικής Εξαρχίας, με σκοπό να αναδείξουν σήμερα τους νέους Μητροπολίτες στις χηρεύουσες Μητροπόλεις Κυδωνίας και Αποκορώνου και Λάμπης, Συβρίτου και Σφακίων. Η διαδικασία ξεκινά στις 11:00 το πρωί, με την παρουσία των Μητροπολιτών Αυστρίας Αρσενίου και Χαλκηδόνος Εμμανουήλ, απεσταλμένων του Οικουμενικού Θρόνου και μελών της Πατριαρχικής Εξαρχίας.
Η σημερινή συνεδρίαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς πραγματοποιείται μετά από μήνες έντονων προστριβών και συγκρούσεων γύρω από τον Καταστατικό Χάρτη της ημιαυτόνομης Εκκλησίας της Κρήτης, σε συνδυασμό με τοπικά οικονομικά σκάνδαλα που είχαν δημιουργήσει έντονο κλίμα αντιπαράθεσης μεταξύ Αρχιεπισκοπής και Οικουμενικού Πατριαρχείου. Το αποτέλεσμα ήταν η εκλογή Μητροπολίτη στα Χανιά να αναβάλλεται επανειλημμένως.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος έθεσε τέλος στην καθυστέρηση, αποστέλλοντας την Πατριαρχική Εξαρχία στην Κρήτη, με στόχο την ολοκλήρωση της διαδικασίας και την αποκατάσταση κλίματος ενότητας και ομοψυχίας. Οι δύο Κρητικής καταγωγής ιεράρχες, Χαλκηδόνος Εμμανουήλ και Αυστρίας Αρσένιος, διαθέτουν βαθιά γνώση της τοπικής εκκλησιαστικής πραγματικότητας και θεωρούνται πρόσωπα κοινής αποδοχής ικανά να εξασφαλίσουν μια ομαλή και συναινετική διαδικασία.
Στη συνεδρίαση συμμετέχουν οι επτά συνοδικοί της Εκκλησίας της Κρήτης, μαζί με τους δύο εκπροσώπους της Πατριαρχικής Εξαρχίας. Οι ώρες πριν από την εκλογή θεωρούνται κρίσιμες, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες υπάρχει έντονο παρασκήνιο, με άτυπες συμφωνίες και παρεμβάσεις υψηλού επιπέδου. Ταυτόχρονα, τόσο το Πατριαρχείο όσο και η κυβέρνηση παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, στον απόηχο των γεγονότων στα Χανιά και των δικαστικών ερευνών που αφορούν εκκλησιαστικά πρόσωπα.
Η διαδικασία εκλογής των Μητροπολιτών πραγματοποιείται σε δύο στάδια, όπως ορίζει ο Καταστατικός Χάρτης της Εκκλησίας της Κρήτης. Αρχικά συγκροτείται το Τριπρόσωπο, κατάλογος τριών εκλόγιμων κληρικών από τον ευρύτερο κατάλογο των προς αρχιερατεία εκλόγιμων, που αριθμεί τουλάχιστον 20 πρόσωπα. Στη συνέχεια, τα μέλη της Συνόδου μεταβαίνουν στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μηνά, όπου διεξάγεται η τελική εκλογή του νέου Μητροπολίτη.
Σύμφωνα με πληροφορίες, προβάδισμα φέρονται να έχουν ο Πρωτοσύγκελος Πέτρας και Χερρονήσου, Αρχιμανδρίτης Τίτος Ταμπακάκης για τη Μητρόπολη Κυδωνίας και Αποκορώνου και ο Πρωτοσύγκελος της Μητρόπολης Γορτύνης και Αρκαδίας, Αρχιμανδρίτης Ιωακείμ Καρανδινός για τη Μητρόπολη Λάμπης και Σφακίων, ενώ δεν αποκλείεται και δεύτερη υποψηφιότητα με μικρότερες πιθανότητες.
Η σημερινή διαδικασία δεν αφορά μόνο την επιλογή προσώπων, αλλά αποτελεί και στοίχημα θεσμικής ενότητας και σταθερότητας για την Εκκλησία της Κρήτης, μετά από μια παρατεταμένη περίοδο κρίσεων και συγκρούσεων.
Ο τρόπος εκλογής των Μητροπολιτών – Άρθρο 21 του Καταστατικού Χάρτη
Σύμφωνα με το άρθρο 21 του Καταστατικού Χάρτη της Εκκλησίας της Κρήτης, η εκλογή των Μητροπολιτών πραγματοποιείται σε δύο στάδια: αρχικά επιλέγονται τρεις επικρατέστεροι υποψήφιοι (το λεγόμενο τριπρόσωπο) και στη συνέχεια, από αυτούς τους τρεις, αναδεικνύεται ο νέος Μητροπολίτης. Αναλυτικά το άρθρο:
«Ἡ ἐκλογὴ πρὸς πλήρωσιν τῶν χηρευουσῶν Ἐπισκοπῶν Κρήτης ἐνεργεῖται ὑπὸ τῆς Ἱερᾶς Ἐπαρχιακῆς Συνόδου Κρήτης κατὰ τὴν ἀμέσως ἑπομένην τῆς χηρείας τοῦ ἐπισκοπικοῦ θρόνου τακτικὴν ἢ ἔκτακτον Σύνοδον αὐτῆς, ἐξ ὑποψηφίων ἐκ τοῦ καταλόγου τῶν πρὸς Ἀρχιερατείαν ἐκλογίμων.
Ἡ ἐκλογὴ γίνεται διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας ἐν μιᾷ καὶ μόνη συνεδριάσει, ἄνευ διακοπῆς ἐν τῷ Μητροπολιτικῷ Ναῷ, προεδρεύοντος τοῦ Μητροπολίτου Κρήτης, ἐκτελοῦντος χρέη γραμματέως τοῦ νεωτέρου τῶν παρισταμένων κατὰ τὰ πρεσβεῖα τῆς Ἀρχιερωσύνης Ἀρχιερέως.
Ἡ Σύνοδος θεωρεῖται ἐν ἀπαρτίᾳ καὶ ἐνεργεῖ ἐγκύρως τὴν ἐκλογὴν ἂν παρίστανται τὰ 2/3 τῶν μελῶν τῆς Ἐπαρχιακῆς Συνόδου Κρήτης, τῶν μὴ μετεχόντων Ἀρχιερέων γενομένων συμφήφων διὰ ψηφοδελτίων ἀποστελλομένων εἰς τὸν Μητροπολίτην Κρήτης ἐπὶ ἀποδείξει.
Τὰ ψηφοδέλτια τῶν ἀπόντων ἀρχιερέων περιλαμβάνονται τρία ὀνόματα ἐκ τῶν περιλαμβανομένων εἰς τὸν κατάλογον τῶν ἐκλογίμων, ἐγκλείονται ἐντὸς μικροῦ φακέλλου καλῶς ἐσφραγισμένου ἄνευ οὐδενὸς διακριτικοῦ σημείου ἐπ᾿ αὐτοῦ. Ὁ φάκελλος οὗτος τίθεται ἐντὸς μεγαλυτέρου φακέλου καλῶς ἐσφραγισμένου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἀναγράφεται τὸ ὄνομα τοῦ ἀποστέλλοντος ἀρχιερέως. Οἱ ἐξωτερικοὶ οὖτοι φάκελοι, κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς πρὸς ἐκλογὴν συνεδριάσεως τῆς Συνόδου καὶ μετὰ τὴν διαπίστωσην τῆς ἀπαρτίας αὐτῆς, ἀποσφραγίζονται καὶ καταστρέφονται ὑπὸ τοῦ Προέδρου αὐτῆς ἐνώπιον τῶν λοιπῶν συνέδρων καὶ ὁ περιερχόμενος ἐν αὐτοῖς μικρὸς φάκελος, ὁ περιέχων τὸ ψηφοδέλτιον, τίθεται ἐντὸς τῆς ψηφοδόχου. Μετὰ τὴν διαδικασίαν ταύτην καὶ ἐν συνεχείᾳ ψηφίζουσιν καὶ οἱ παρόντες Ἀρχιερεῖς.
«Εἰς περίπτωσιν καθ᾿ ἣν αἱ χηρεύουσαι Ἐπισκοπαὶ εἶναι πλείονες τῆς μιᾶς, ἡ Ἱερὰ Ἐπαρχιακὴ Σύνοδος συμπληροῦται δι᾿ ἴσου ἀριθμοῦ Ἱεραρχῶν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου».
Ἕκαστος Ἀρχιερεὺς ἀναγράφει ἐν τῷ ψηφοδελτίῳ τὰ ὀνόματα τῶν ὑπ᾿ αὐτοῦ προτεινομένων ὡς ὑποψηφίων καὶ τὸν τίτλον αὐτῶν ἄνευ οὐδενὸς ἑτέρου διακριτικοῦ σημείου.
Τὸ ψηφοδέλτιον ἐγκλείεται ἐντὸς φακέλλου ἄνευ ἀναγραφῆς ἐπ᾿ αὐτοῦ διακριτικοῦ τινος σημείου.
Οἱ φάκελλοι παραδίδονται εἰς τὸν Γραμματέα ὁ ὁποῖος τίθησαν τoυς ἐντὸς ψηφοδόχου. Μετὰ τὴν παράδοσιν τῶν ψηφοδελτίων, γίνεται ὑπὸ τοῦ Προέδρου ἡ ἀποσφράγισις τῶν φακέλλων καὶ ὁ ἔλεγχος τῶν ψηφοδελτίων. Ἐν συνεχείᾳ ὁ Πρόεδρος ἐκφωνεῖ τὰ ἐν ἑκάστῳ ψηφοδελτίων ὀνόματα καὶ ὁ Γραμματεὺς καταχωρεῖ ταῦτα εἰς τὸ Πρακτικόν.
«Τὰ ψηφοδέλτια μονογράφονται ὑπὸ τοῦ Προέδρου».
Τὰ ὀνόματα τῶν οὕτωσι ἀνακηρυχθέντων ὑποψηφίων ἀνακοινοῦνται ὑπὸ τοῦ Προέδρου τοῖς Συνέδροις καὶ καλοῦνται, ὅπως ἐκ τῶν τριῶν ὑποδείξωσι τὸν ἕνα διὰ μυστικῆς διὰ ψηφοδελτίων ψηφοφορίας.
Ἡ πρὸς ἀνάδειξιν τοῦ ἑνὸς ψηφοφορίας διαξάγεται κατὰ τὴν αὐτὴν ὡς ἄνω διαδικασίαν, ἄρχεται δὲ μετὰ προηγουμένην κατὰ τὰς τυπικὰς διατάξεις τῆς Ἐκκλησίας διὰ τὴν ἐπίκλησιν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος προσευχήν.
Ἐκλεγεὶς θεωρεῖται ὁ λαβὼν διὰ μιᾶς ψηφοφορίας τὴν πλειοψηφίαν. Ἐν περιπτώσει ἰσοψηφίας ὁ ἐκλεγεὶς ἀναδεικνύεται διὰ κλήρου μεταξὺ τῶν ἰσοψήφων».
