Έντονη κινητικότητα καταγράφεται τον τελευταίο χρόνο στον κλάδο των κατασκευών στην Κρήτη, ωστόσο η αυξημένη οικοδομική δραστηριότητα συνοδεύεται από σημαντική έλλειψη εργατικού δυναμικού και προβληματισμό για τις συνθήκες εργασίας και τις προοπτικές του επαγγέλματος.
Όπως ανέφερε ο πρόεδρος του Συνδικάτου Οικοδόμων Νομού Ηρακλείου, Γιάννης Γωνιανάκης στην εκπομπή «Κρήτη Σήμερα» με την Νικολέτα Σφακιανάκη, υπάρχει αυτή τη στιγμή «οργασμός εργασιών» στον κλάδο, ωστόσο οι εργαζόμενοι δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες. Σύμφωνα με τον ίδιο, η κατάσταση αυτή αφορά όχι μόνο την Κρήτη, αλλά και συνολικά την Ελλάδα.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025 δείχνουν ότι, παρά τη μείωση που καταγράφηκε στους πρώτους μήνες του έτους, από τον Μάιο και μετά σημειώνεται σταθερή αύξηση στις οικοδομικές άδειες. Στην Κρήτη, οι άδειες αυξήθηκαν κατά 23,5% τον Μάιο, ενώ ακολούθησαν αυξήσεις τους επόμενους μήνες, φτάνοντας στο 14,2% τον Δεκέμβριο.
Αντίστοιχη εικόνα παρουσιάζει και το Ηράκλειο, όπου μετά τη μείωση του πρώτου τετραμήνου, οι οικοδομικές άδειες κατέγραψαν σημαντική άνοδο. Ενδεικτικά, τον Μάιο σημειώθηκε αύξηση 28,4%, ενώ οι θετικοί ρυθμοί συνεχίστηκαν μέχρι το τέλος του έτους, με τον Δεκέμβριο να καταγράφει άνοδο 16,7%.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συνδικάτου Οικοδόμων, μεγάλο μέρος της οικοδομικής δραστηριότητας στην Κρήτη συνδέεται πλέον με τον τουρισμό, καθώς περίπου το 80% των νέων κατασκευών αφορά ξενοδοχειακές μονάδες, τουριστικά καταλύματα και πολυτελή ακίνητα τύπου Airbnb. Αντίθετα, η παραδοσιακή οικοδομή κατοικιών έχει περιοριστεί σημαντικά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, κυρίως λόγω του αυξημένου κόστους.
Παρά την αυξημένη ζήτηση για έργα, ο κλάδος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει συνέπειες από τη μεγάλη οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας. Όπως σημείωσε ο κ. Γωνιανάκης, την περίοδο των μνημονίων το 90% των εργαζομένων στον κατασκευαστικό κλάδο βρέθηκε στην ανεργία, ενώ από περίπου 350.000 οικοδόμους σε όλη τη χώρα ο αριθμός είχε μειωθεί κάποια στιγμή στις 23.000.
Πολλοί εργαζόμενοι που εγκατέλειψαν τότε τον κλάδο δεν επέστρεψαν ποτέ, είτε λόγω ηλικίας είτε επειδή στράφηκαν σε άλλες επαγγελματικές δραστηριότητες. Αυτό έχει δημιουργήσει σήμερα ένα μεγάλο κενό, καθώς οι νέοι εργαζόμενοι που μπαίνουν στο επάγγελμα δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες.
Παράλληλα, οι εργαζόμενοι εκφράζουν ανησυχία για τις συνθήκες εργασίας και την ασφάλεια στα εργοτάξια, καθώς η έλλειψη προσωπικού οδηγεί συχνά σε εντατικοποίηση της δουλειάς και αυξημένο κίνδυνο εργατικών ατυχημάτων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο γεγονός ότι αρκετοί συνταξιούχοι οικοδόμοι επιστρέφουν στην εργασία, κυρίως για λόγους επιβίωσης. Σύμφωνα με το συνδικάτο, περίπου το 80% των συνταξιούχων οικοδόμων λαμβάνει σύνταξη που δεν ξεπερνά τα 650 ευρώ, γεγονός που τους αναγκάζει να συνεχίσουν να εργάζονται, παρά τη σωματική επιβάρυνση που συνεπάγεται η εργασία στην οικοδομή.
Όσον αφορά τα ημερομίσθια, ένας ανειδίκευτος εργάτης μπορεί να ξεκινήσει από περίπου 50 ευρώ καθαρά την ημέρα, ενώ οι εξειδικευμένοι τεχνίτες μπορεί να φτάσουν ακόμη και τα 110 ευρώ ημερησίως. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι εργαζόμενοι, οι αυξήσεις αυτές συχνά εξανεμίζονται από το αυξημένο κόστος ζωής και τις ανατιμήσεις σε ενέργεια και βασικά αγαθά.
Τέλος, ο πρόεδρος του Συνδικάτου Οικοδόμων αναφέρθηκε και στην ανάγκη υλοποίησης μεγάλων έργων υποδομής, όπως ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ), αλλά και έργων αντισεισμικής και αντιπλημμυρικής προστασίας, τα οποία – όπως σημείωσε – δεν προχωρούν με τον απαιτούμενο ρυθμό, παρότι αποτελούν κρίσιμες ανάγκες για την περιοχή.
