Το κλάδεμα δεν είναι μόνο θέμα σχήματος
Σε αντίθεση με άλλες καλλιεργητικές εργασίες, όπως η λίπανση και η άρδευση, όπου υπάρχουν σαφή εργαλεία διάγνωσης και μετρήσεων, το κλάδεμα συχνά βασίζεται στην εμπειρία του παραγωγού.
Ωστόσο, ένα σωστό κλάδεμα δεν έχει ως στόχο απλώς ένα «όμορφο» δέντρο. Σκοπός του είναι:
- η διατήρηση παραγωγικής καρποφόρας βλάστησης,
- ο καλύτερος φωτισμός και αερισμός της κόμης,
- η σταθερότερη παραγωγή κάθε χρόνο,
- η μείωση του κόστους συγκομιδής.
Η ιδανική κατάσταση είναι ένα δέντρο που ανανεώνει συνεχώς τη βλάστησή του και μπορεί να αξιοποιεί αποτελεσματικά το φως, το νερό και τα θρεπτικά στοιχεία.
Το κλάδεμα εξαρτάται από τον ελαιώνα
Δεν υπάρχει μία ενιαία συνταγή για όλα τα ελαιόδεντρα.
Η ένταση του κλαδέματος επηρεάζεται από:
- τη γονιμότητα του εδάφους,
- τη διαθεσιμότητα νερού,
- τις αποστάσεις φύτευσης,
- την ηλικία και την υγεία των δέντρων,
- ζημιές από παγετό, πυρκαγιά ή ανέμους.
Σε αρδευόμενους ελαιώνες μπορούν να διατηρηθούν μεγαλύτερες κόμης δέντρα, καθώς υπάρχει διαθέσιμο νερό για τη στήριξη περισσότερης βλάστησης.
Αντίθετα, στους ξηρικούς ελαιώνες, ιδιαίτερα σε περιοχές με συχνές ξηρασίες, το κλάδεμα πρέπει να είναι πιο αυστηρό ώστε να περιορίζονται οι ανάγκες του δέντρου και να μπορεί να υποστηρίξει την παραγωγή.
Ποια είναι η κατάλληλη εποχή για κλάδεμα
Η καλύτερη περίοδος για το κλάδεμα της ελιάς είναι στο τέλος του χειμώνα, συνήθως από τα μέσα Ιανουαρίου έως τα τέλη Φεβρουαρίου.
Το πολύ πρώιμο κλάδεμα παρουσιάζει κινδύνους:
- οι πληγές μπορούν να προσβληθούν ευκολότερα από ασθένειες λόγω υψηλής υγρασίας,
- η νέα βλάστηση που προκαλείται μπορεί να καταστραφεί από παγετούς,
- μπορεί να περιοριστεί η ευνοϊκή επίδραση των χαμηλών θερμοκρασιών στην ανθοφορία.
Σε περιοχές με ιστορικό όψιμων παγετών, το κλάδεμα μπορεί να μεταφερθεί έως τον Μάρτιο.
Πόσο πρέπει να κλαδεύουμε κάθε χρόνο
Μετά τη σωστή διαμόρφωση του δέντρου, οι επεμβάσεις πρέπει να είναι περιορισμένες.
Στόχος είναι να μην αφαιρείται περισσότερο από περίπου το 20% της κόμης κάθε χρόνο.
Η υπερβολική αφαίρεση βλάστησης μπορεί να οδηγήσει σε έντονη παραγωγή νέων βλαστών εις βάρος της καρποφορίας.
Βασικές αρχές για ένα παραγωγικό δέντρο
Ένα καλά διαμορφωμένο ελαιόδεντρο πρέπει:
- να έχει καλό φωτισμό σε μεγάλο μέρος της κόμης,
- να διαθέτει ισορροπία μεταξύ βλάστησης και καρποφορίας,
- να διατηρεί εύκολη πρόσβαση για τη συγκομιδή.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η απομάκρυνση των κατακόρυφων λαίμαργων βλαστών που σκιάζουν παραγωγικά τμήματα του δέντρου.
Το κέντρο της κόμης δεν πρέπει να αδειάζει πλήρως, αλλά να αραιώνεται ώστε να επιτρέπεται η κυκλοφορία του φωτός και του αέρα.
Το κλάδεμα πρέπει να συνδυάζεται με σωστή διαχείριση
Η σταθερή παραγωγή δεν εξαρτάται μόνο από το κλάδεμα.
Η σωστή λίπανση, η άρδευση όπου υπάρχει δυνατότητα και η έγκαιρη φυτοπροστασία αποτελούν απαραίτητα στοιχεία μιας ολοκληρωμένης διαχείρισης του ελαιώνα.
Παράλληλα, η αξιοποίηση των κλαδιών του κλαδέματος μέσω θρυμματισμού και ενσωμάτωσης στο έδαφος μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της οργανικής ουσίας και στη μείωση του κόστους λίπανσης.
Το σωστό κλάδεμα είναι μια επένδυση για τον ελαιώνα, καθώς βοηθά το δέντρο να παραμένει παραγωγικό, υγιές και οικονομικά αποδοτικό για πολλά χρόνια.
Περιοδικό «Ελιά & Ελαιόλαδο»
