Με πάνω από 5 διαφορετικά είδη καρχαρία, το Αιγαίο δεν είναι η ήρεμη “λιμνοθάλασσα” που θεωρείται ότι είναι η Μεσόγειος: μπορεί να μην είναι πολλές οι επιθέσεις στις παραλίες της επικράτειας, όμως ήδη πριν από λίγες ημέρες καταγράφηκε ένας καρχαρίας 2,5 μέτρων στα λουτρά της Ωραίας Ελένης στην Κορινθία. Αξίζει, λοιπόν, να έχουμε κατά νου τα μέτρα που χρειάζεται ο κάθε παραθεριστής για την ασφάλειά του και αυτό το καλοκαίρι.
Έντονη αναστάτωση προκάλεσε η εμφάνιση του καρχαρία στα νερά της Κορινθίας, ακριβώς επειδή, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, το τρομακτικό δεν ήταν μόνο το μέγεθος του καρχαρία, αλλά το πόσο κοντά εντοπίστηκε στην ακτή, καθώς εμφανίστηκε στα ρηχά της παραλίας την περασμένη Τετάρτη. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να επισημανθεί πως οι καρχαρίες οι οποίοι βρίσκονται στα νερά της Ελλάδας δεν είναι εκ φύσεως επιθετικοί, παρά την ποικιλία τους, ενώ πολλές φορές κινούνται σε μεγάλες αποστάσεις, χωρίς να γίνονται αντιληπτοί.
Φωτ. Cretaquarium
Το τελευταίο περιστατικό για την Κρήτη καταγράφηκε στον Νοέμβριο του 2025, στον Σταυρό των Χανίων, όταν ένας μικρός καρχαρίας εντοπίστηκε στα ρηχά κοντά στην ακτή, τραβώντας τα βλέμματα των λουομένων.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, τέτοια μικρά και μη επιθετικά είδη πλησιάζουν συχνά τις ακτές τους φθινοπωρινούς μήνες, αναζητώντας τροφή.
Για το Ηράκλειο, ένας εξίσου μικρός καρχαρίας εντοπίστηκε σε παραλία στην περιοχή του Κοκκίνη, “κόβοντας βόλτες” στα ρηχά τον Ιούνιο του 2023, με ένα ακόμη περιστατικό στην Κίσσαμο των Χανίων, συγκεκριμένα στην παραλία της Καλυβιανής τον Μάρτιο του ίδιου χρόνου. Αξίζει να σημειωθεί ότι κανένα περιστατικό δε συνδέεται με επίθεση σε άνθρωπο ή κάτι ανάλογο. Μάλιστα, η τελευταία επίθεση καρχαρία σημειώθηκε το 1953 στην Κέρκυρα.
Ούτως ή άλλως, όπως ενημερώνουν οι ερευνητές από το ΕΛΚΕΘΕ (Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών), εδώ στο Ηράκλειο «το μεγαλύτερο είδος που βρίσκεται στην περιοχή της Κρήτης είναι εντελώς ακίνδυνο, καθώς τρέφεται με πλαγκτόν».
Φωτ. Cretaquarium
Η τελευταία επίθεση σημειώθηκε το 1953 Μάλιστα, αυτά τα είδη καρχαρία, όπως τονίζουν οι ερευνητές, υπάρχουν εδώ και χιλιάδες χρόνια: πέντε συνολικά καταγράφονται τα είδη καρχαριών που ενδημούν στη χώρα. Ανάμεσα στα είδη που έχουν καταγραφεί κατά καιρούς σε ελληνικά νερά είναι ο Προσκυνητής ή “Σαπουνάς”, ένας από τους μεγαλύτερους καρχαρίες στον κόσμο που τρέφεται αποκλειστικά με πλαγκτόν και θεωρείται ακίνδυνος, ο Μεγάλος Λευκός καρχαρίας, το πιο γνωστό αρπακτικό είδος που έχει εμφανιστεί σπάνια στη Μεσόγειο, καθώς και ο Γαλάζιος καρχαρίας, ο οποίος κινείται κυρίως σε ανοιχτές θάλασσες και σπανίως πλησιάζει οργανωμένες παραλίες. Στις ελληνικές θάλασσες συναντώνται επίσης το χαρακτηριστικό Αλεπόψαρο με τη μακριά ουρά του, αλλά και ο ιδιαίτερα γρήγορος καρχαρίας Μάκο, που θεωρείται ένα από τα πιο δυναμικά είδη παγκοσμίως.Θαλάσσιοι βιολόγοι εξηγούν ότι οι περιστασιακές εμφανίσεις καρχαριών κοντά στις ακτές συνδέονται με την άνοδο της θερμοκρασίας των νερών, τις μετακινήσεις ψαριών και τη μειωμένη τροφή σε βαθύτερες περιοχές, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις τα ζώα ακολουθούν αλιευτικά σκάφη ή θαλάσσια ρεύματα.Παρά τις εικόνες που συχνά προκαλούν ανησυχία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η Ελλάδα παραμένει μία από τις ασφαλέστερες χώρες της Μεσογείου όσον αφορά περιστατικά επιθέσεων καρχαριών.Τι κάνουμε αν δούμε κοντά μας καρχαρία; Παρά τις συχνές εμφανίσεις καρχαριών στις ελληνικές θάλασσες, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο πανικός είναι συνήθως μεγαλύτερος από τον πραγματικό κίνδυνο. Όπως αναφέρουν οι θαλάσσιοι βιολόγοι, πολλές φορές λουόμενοι αντιδρούν σπασμωδικά όταν εντοπίζουν καρχαρία κοντά στην ακτή, πετώντας πέτρες, καλώντας ψαράδες για να τον απομακρύνουν ή ακόμη και προσπαθώντας να τον θανατώσουν, χωρίς να γνωρίζουν ότι τα περισσότερα είδη που εμφανίζονται στα ελληνικά νερά δεν αποτελούν άμεση απειλή για τον άνθρωπο. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Γαλάζιου καρχαρία, ο οποίος θεωρείται δυνητικά επικίνδυνος, ωστόσο οι επιθέσεις του παγκοσμίως είναι σπάνιες και συνήθως δε συμβαίνουν σε ρηχά νερά, ενώ στην Ελλάδα δεν έχει καταγραφεί καμία επίθεση από το συγκεκριμένο είδος.Αντίθετα, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι ίδιοι οι καρχαρίες απειλούνται ολοένα περισσότερο από τη στοχευμένη αλιεία και τα παραγάδια, με αποτέλεσμα οι πληθυσμοί τους στη Μεσόγειο να μειώνονται σημαντικά. Σε αρκετές χώρες του εξωτερικού, όπως στην Αγγλία και ειδικότερα στις περιοχές της Κορνουάλης και του Πλίμουθ, οι Γαλάζιοι καρχαρίες αποτελούν ακόμη και τουριστικό πόλο έλξης, με οργανωμένες καταδύσεις και snorkeling υπό την επίβλεψη ειδικών.Οι βιολόγοι του ΕΛΚΕΘΕ υπογραμμίζουν ότι, σε περίπτωση συνάντησης με καρχαρία, η ψυχραιμία είναι το σημαντικότερο μέτρο προστασίας, καθώς οι έντονες κινήσεις και οι φωνές μπορούν να προκαλέσουν σύγχυση στο ζώο, το οποίο ενδέχεται να αντιληφθεί τον άνθρωπο ως τραυματισμένο οργανισμό ή λεία. Για τον λόγο αυτό, όποιος βρεθεί κοντά σε καρχαρία θα πρέπει να απομακρυνθεί αργά και ήρεμα προς την ακτή, διατηρώντας οπτική επαφή με το ζώο και αποφεύγοντας κάθε σπασμωδική αντίδραση.
