Αν ανοίξεις το Facebook, σίγουρα θα πετύχεις ένα meme που δείχνει παιδιά του ’70 να κάνουν ποδήλατο χωρίς κράνος, να πίνουν νερό από το λάστιχο του ποτιστικού και να κρέμονται από δέντρα. Η λεζάντα συνήθως γράφει: “Εμείς επιζήσαμε, ήμασταν άλλη πάστα!”.
Είναι όμως έτσι; Ή μήπως αυτή η θρυλική “ανθεκτικότητα” των παλιών γενιών δεν ήταν υπερδύναμη, αλλά ένας πολύ αποτελεσματικός μηχανισμός… να καταπίνουν τα συναισθήματά τους;
Το manual της εποχής: “Μη κλαις, θα σε δουν”
Στα 60s και στα 70s, το συναισθηματικό GPS των γονιών είχε μόνο μία κατεύθυνση: «Προχωράμε».
Το εθνικό σλόγκαν: «Δεν είναι τίποτα, πέρασε». Είτε έσπαγες το γόνατό σου είτε ράγιζε η καρδιά σου, η θεραπεία ήταν η ίδια.
Τα αγόρια δεν κλαίνε : Οποιαδήποτε εκδήλωση ευαισθησίας από αγόρι βαφτιζόταν αυτόματα «αδυναμία».
Τα κορίτσια κάνουν υπομονή: Η καλή ανατροφή ήταν συνώνυμη με την απόλυτη εγκράτεια και τη σιωπή.
Ησυχία στο τραπέζι: Τα παιδιά έπρεπε να φαίνονται, όχι να ακούγονται. Οι συζητήσεις για το «πώς νιώθεις σήμερα» ανήκαν στην επιστημονική φαντασία.
Ανθεκτικότητα ή απλώς… “mute”;
Αυτό που σήμερα βαφτίζουμε «ατσάλινο χαρακτήρα», τότε ήταν απλώς ανάγκη επιβίωσης. Όταν δεν υπάρχει χώρος για τον φόβο, τη θλίψη ή το άγχος, μαθαίνεις να πατάς το κουμπί της σίγασης (mute).
Τα παιδιά εκείνης της εποχής δεν ήταν πιο δυνατά από τη φύση τους. Απλώς έγιναν παγκόσμιοι πρωταθλητές στην εσωτερίκευση. Έκρυβαν τα προβλήματα κάτω από το χαλί και συνέχιζαν να τρέχουν, επειδή δεν υπήρχε άλλη επιλογή. Το τραύμα δεν ξεπερνιόταν· απλώς βαφτιζόταν «καθημερινότητα».
Από το λάστιχο του κήπου, στο ντιβάνι του ψυχολόγου
Η μεγάλη ειρωνεία είναι ότι αυτή η «σκληραγωγημένη» γενιά μεγάλωσε και έφερε στον κόσμο τα παιδιά των ’90s και των ’00s, αλλάζοντας εντελώς το παιχνίδι.
Σήμερα, το να μιλάς για τα συναισθήματά σου δεν θεωρείται ντροπή, αλλά υγιής ανθεκτικότητα. Έχουμε καταλάβει ότι το να κρύβεις τον πόνο σου δεν σε κάνει Rambo. Σε κάνει απλώς μια κινητή «βόμβα» έτοιμη να εκραγεί.
Οι παλιές γενιές πέρασαν δύσκολα και κατάφεραν να σταθούν στα πόδια τους με τα εργαλεία που είχαν τότε.
Αντί λοιπόν να νοσταλγούμε την εποχή που όλα «καταπίνουνταν», ας κρατήσουμε το χιούμορ, τις αλάνες και την ανεμελιά εκείνων των δεκαετιών, αφήνοντας τη συναισθηματική καταπίεση στο χρονοντούλαπο της ιστορίας.
