Για την προέλευση της φράσης «Τρεις κι ο κούκος» υπάρχουν δυο εκδοχές, παρμένες από στόμα σε στόμα:
*Κάποια ληστοσυμμορία, που λυμαίνονταν τον καιρό του βασιλιά Όθωνα την Αττική, κυκλώθηκε από ένα καταδιωκτικό απόσπασμα και αποδεκατίστηκε. Οι χωροφύλακες έφτασαν μέχρι το λημέρι της συμμορίας, όπου είχαν καταφύγει οι εναπομείναντες από την ομάδα τρεις συμμορίτες.
-Παραδοθείτε, τους φώναξε ο αποσπασματάρχης.
-Παραδινόμαστε, απάντησαν εκείνοι.
-Πόσοι είστε όλοι; Ξαναφώναξε το όργανο της τάξης.
-Τρεις, τρεις κι ο κούκος (σκούφος) του καπετάνιου, ήταν η απάντηση.
*Μια άλλη εκδοχή μας λέει πως η φράση αυτή ήταν μια από τις πολλές που μας άφησε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ή από πρώτο ή δεύτερο χέρι και που την έκανε γνωστή. Π.χ.: Όταν ο Ιμπραήμ είχε σχεδόν καταπνίξει την Επανάσταση και όλοι ήσαν απελπισμένοι, ο Γέρος γυρνώντας στα χωριά, έγινε εθνεγέρτης, λέγοντας την παρακάτω φράση και προσθέτοντας:
-Γι’ αυτό και τρεις κι ο κούκος αν μείνουμε, θα νικήσουμε και θα λυτρωθούμε.
