Το Επιμελητήριο Χανίων, κατά τις επόμενες ημέρες, θα συμμετάσχουμε δυναμικά και στην 90η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, στο μεγαλύτερο και πλέον ιστορικό εκθεσιακό γεγονός της χώρας. Αξιολογώντας διαρκώς τις διεθνείς και εσωτερικές προκλήσεις και σε «ανοιχτό» συστηματικό θεσμικό διάλογο με την κυβέρνηση διεκδικούμε τις θέσεις της Χανιώτικης Επιχειρηματικότητας. Παράλληλα – μέσα από το αναβαθμισμένο εκθεσιακό μας περίπτερο και δράσεις – προωθούμε τα ποιοτικά προϊόντα και τις σημαντικές αναπτυξιακές δυνατότητες του τόπου μας.
Σήμερα, η Ελληνική Οικονομία καλείται για μια ακόμη φορά σε ένα απαιτητικό γεωπολιτικό περιβάλλον διεθνών πολεμικών συγκρούσεων να «διανύσει» μια ακόμα απαιτητική «διαδρομή». Η ετήσια αύξηση του πραγματικού Α.Ε.Π. ανήλθε σε 2,1% το 2025 (στο ίδιο επίπεδο με το 2024), υψηλότερο από αρκετές μεγάλες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σημαντική επιτυχία όλων των Ελλήνων και του στρατηγικού σχεδιασμού της Πολιτείας είναι η επίπονη δημιουργία «δημοσιονομικού χώρου» και η ενίσχυση της διεθνούς αξιοπιστίας της χώρας. Το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 διαμορφώθηκε στο 4,9% του Α.Ε.Π., υπερβαίνοντας σημαντικά τον προϋπολογισμένο στόχο, ενώ το δημόσιο χρέος υποχώρησε στο 146,1% του Α.Ε.Π. Έτσι λοιπόν, η Ελλάδα συνεχίζει την πρόωρη αποπληρωμή των υψηλών δανειακών της υποχρεώσεων, με στόχο την εξόφληση των δανείων του πρώτου προγράμματος έως το 2031, δέκα χρόνια νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό, με όφελος 2,6 δισ. ευρώ σε τόκους από την πρόωρη αποπληρωμή 12,84 δισ. ευρώ, με πρόσθετα οφέλη και στην αποκλιμάκωση του κόστους δανεισμού της χώρας.
Ταυτόχρονα, κλιμακώνονται οι διεθνείς πιέσεις για τον ενεργειακό λογαριασμό, με το πετρέλαιο να έχει σπάσει το φράγμα των 90 δολαρίων και την αμόλυβδη στην Ελλάδα να έχει ήδη φτάσει μια «ανάσα» από τα 2 ευρώ το λίτρο. Το νέο διεθνές «ράλι» του Brent ανοίγει ξανά έναν επικίνδυνο κύκλο ανατιμήσεων, που ξεκινά από την αντλία αλλά περνάει γρήγορα στις μεταφορές, στο κόστος παραγωγής και τελικά στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών. Η συγκυρία γίνεται ακόμη πιο δύσκολη, καθώς, η νέα ενεργειακή αναταραχή βρίσκει την Ελληνική Οικονομία με τον πληθωρισμό στο 3,4% τον Ιούλιο και με σημαντικές ανατιμήσεις να επιμένουν σε βασικές κατηγορίες της καθημερινότητας. Το 2025 το πραγματικό κατά κεφαλήν Α.Ε.Π. στην Ελλάδα ανέρχεται σε 19.400 ευρώ, έναντι 34.110 ευρώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση – 27.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει σε Ευρωπαϊκό επίπεδο τις «ρήτρες διαφυγής» για την Ενέργεια και την Άμυνα, οι οποίες της παρέχουν προσωρινή δημοσιονομική ευελιξία που ξεπερνά το 1,5 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2028 και την ισόρροπη ανάπτυξη της Οικονομίας της. Η πρόκληση σήμερα είναι η δημοσιονομική πρόοδος της χώρας να «μεταγγιστεί» ουσιαστικά στη πολύ μικρή και μικρομεσαία Επιχειρηματικότητα, στηρίζοντας παράλληλα και την κοινωνική ανθεκτικότητα. Ο δημοσιονομικός χώρος που αποκτήθηκε συλλογικά αξίζει να μετατραπεί σε δίκαιο παραγωγικό και κοινωνικό «μέρισμα» που να διαχέεται ισόρροπα στην πραγματική «βάση» της εθνικής Οικονομίας, που είναι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, δηλαδή το 99,8% του συνόλου της Επιχειρηματικότητας και το 85% της Απασχόλησης.
Ως Επιμελητήριο Χανίων, σε συντονισμό με την Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδος (Κ.Ε.Ε.Ε.), με συνέπεια και μεθοδικότητα παρεμβαίνουμε θεσμικά προς την Ελληνική Πολιτεία. Οι ολοκληρωμένες δημόσιες προτάσεις μας θέτουν ως στρατηγική προτεραιότητα σταθερό και συναινετικό φορολογικό πλαίσιο με περαιτέρω μείωση των υπερβολικά υψηλών και αντιαναπτυξιακών συντελεστών της έμμεσης και άμεσης φορολογίας, συνδυαστικά με τις δυσβάσταχτες εργοδοτικές ασφαλιστικές εισφορές. Άμεση προτεραιότητά μας είναι η «ανακούφιση» των επιχειρήσεων από την άδικη προκαταβολή φόρου και του τέλους επιτηδεύματος, συνδυαστικά με τη δημιουργία αφορολόγητου αποθεματικού για επανεπενδύσεις. Απαιτείται μείωση των επιτοκίων και των υπερβολικών τραπεζικών χρεώσεων (POS, e-banking), σε συνδυασμό με την διεύρυνση της πρόσβασης των ΜμΕ σε χαμηλότοκη – ευέλικτη χρηματοδότηση, μικροπιστώσεις και εγγυοδοτικά εργαλεία. Η Επιχειρηματικότητα δικαιούται μεγαλύτερη ευελιξία από τις προϋποθέσεις της ρύθμισης των 72 δόσεων σε συνδυασμό με την επέκτασή τους στις 120. Τo επιχειρηματικό κόστος χρήσης εμπορικών λογισμικών ERP/ τιμολόγησης παραμένει δυσβάσταχτο με αναγκαία την αναβάθμιση της κρατικής – αξιόπιστης και δωρεάν λύσης της ψηφιακής πλατφόρμας της Α.Α.Δ.Ε.
Η δημοσιονομική πρόοδος της εθνικής Οικονομίας οφείλει να εξελιχθεί σε ουσιαστική επένδυση στην παραγωγική της «αλυσίδα»: Η Ελληνική Αγροδιατροφή, ο Τουρισμός, το Εμπόριο, η Μεταποίηση και οι Υπηρεσίες διαθέτουν σημαντικές ανεκμετάλλευτες ικανότητες για να δημιουργήσουν προστιθέμενη αξία, εφόσον συνδεθούν αποτελεσματικά με επαρκή χρηματοδοτικά κίνητρα και τεχνολογικά εργαλεία αιχμής. Η μετάβαση Εξωστρέφειας και Ανταγωνιστικότητας μέσα από ένα νέο παραγωγικό μοντέλο απαιτεί τόλμη: Ήλθε η ώρα να σχεδιάσουμε ένα «Εθνικό Πρόγραμμα Εξαγωγικής Επιτάχυνσης» για συμμετοχή μικρών επιχειρήσεων σε διεθνείς εκθέσεις, πιστοποιήσεις, branding και διεθνή προβολή, με ενιαία στρατηγική «Made in Greece». Σε συνδυασμό με υπερεκπτώσεις φόρου για επενδύσεις στην έρευνα, την τεχνητή νοημοσύνη και την αυτοματοποίηση, και με νέα γενιά voucher ψηφιακού μετασχηματισμού για cloud, κυβερνοασφάλεια και συντήρηση λογισμικού, οι μικρές επιχειρήσεις θα ενισχύσουν την εξωστρέφειά τους. Το υψηλό ενεργειακό κόστος αποτελεί σημαντικό βάρος για την Ανταγωνιστικότητα, ώστε κρίνεται αναγκαία η θέσπιση ειδικού τιμολογίου ή ανώτατου ορίου χρέωσης για μικρές επιχειρήσεις, μόνιμου μηχανισμού αντιστάθμισης και μείωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα.
Εθνική Ανάπτυξη χωρίς ισχυρούς περιφερειακούς πυλώνες είναι καταδικασμένη σε αδιέξοδο. Ιδιαίτερα η Νησιωτικότητα, ο πλέον κρίσιμος εθνικός μας χώρος, δικαιούται την ενισχυμένη φροντίδα της Πολιτείας σε κάθε δημόσια αναπτυξιακή της πολιτική, χωρίς τις άδικες εξαιρέσεις του παρελθόντος για τα μεγάλα νησιά, όπως της Κρήτης. Επείγουσα προτεραιότητα της Πολιτείας οφείλει να αποτελέσει σήμερα ένα νέο μέτρο χρηματοδοτικής ενίσχυσης των νησιωτικών επιχειρήσεων, το οποίο θα αντικαταστήσει το «μεταφορικό ισοδύναμο» που στήριξε σημαντικά τις επιχειρήσεις μας τα προηγούμενα χρόνια. Απαιτείται λοιπόν αναβαθμισμένο «εργαλείο» Ανταγωνιστικότητας που να είναι σταθερό, απλό, διαφανές και επαρκές, μειώνοντας δραστικά το μεταφορικό και εφοδιαστικό κόστος των απομακρυσμένων επιχειρήσεων.
Η Επιχειρηματικότητα αξίζει ένα κράτος απλούστερο και δικαιότερο, με σταθερούς κανόνες και λιγότερη διοικητική επιβάρυνση. Προτείνουμε τη δημιουργία ενιαίου ψηφιακού «One Stop Shop», μέσω του οποίου κάθε επιχείρηση θα ολοκληρώνει όλες τις συναλλαγές της με το Δημόσιο. Κάθε νέα ρύθμιση για την Οικονομία οφείλει πλέον να αξιολογείται με ειδικό μηχανισμό ως προς τις επιπτώσεις της στις μικρές επιχειρήσεις. Η θεσμοθέτηση υποχρεωτικής διαβούλευσης με τα Επιμελητήρια πριν από την κατάθεση νομοσχεδίων που επηρεάζουν την Επιχειρηματικότητα θα ενισχύσει την ποιότητα των αποφάσεων και τη δημοκρατική νομιμοποίησή τους.
Η 90η ΔΕΘ αποτελεί στρατηγική ευκαιρία για ένα νέο και συναινετικό «παραγωγικό συμβόλαιο» ισόρροπης Ανάπτυξης για το Μέλλον της Μικρομεσαίας Επιχειρηματικότητας. Ας κάνουμε όλοι μαζί το επόμενο βήμα για μια Ελλάδα πιο Ανταγωνιστική, πιο Δίκαιη και πιο Ανθεκτική.
Αντώνης Ροκάκης
Πρόεδρος Επιμελητηρίου Χανίων & Αντιπρόεδρος Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος
