Η προωθούμενη μεταρρύθμιση στο κληρονομικό δίκαιο συγκεντρώνει έντονο ενδιαφέρον από την πρώτη στιγμή που έγινε γνωστή, καθώς φέρνει σαρωτικές αλλαγές σε ένα πλαίσιο που παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητο εδώ και σχεδόν οκτώ δεκαετίες. Στο επίκεντρο βρίσκεται μια ρύθμιση με ισχυρό οικονομικό αποτύπωμα, η οποία αλλάζει ριζικά τη σχέση του κληρονόμου με τα χρέη της κληρονομιάς.
Ο διαχωρισμός περιουσίας αλλάζει τα δεδομένα
Η σημαντικότερη παρέμβαση αφορά τον σαφή διαχωρισμό της κληρονομικής από την ατομική περιουσία του κληρονόμου. Όπως έχει επισημανθεί, με το νέο πλαίσιο τα χρέη θα εξοφλούνται αποκλειστικά από την κληρονομία, χωρίς να επιβαρύνεται η προσωπική περιουσία του κληρονόμου.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση εκτιμάται ότι θα περιορίσει σημαντικά τις αποποιήσεις κληρονομιάς και θα επαναφέρει στην οικονομική δραστηριότητα μεγάλο όγκο περιουσιακών στοιχείων. Παράλληλα, αναμένεται να ενισχύσει τη ρευστότητα, να αυξήσει την εμπορευσιμότητα των ακινήτων και να συμβάλει στη σταθεροποίηση της αγοράς, ενεργοποιώντας περιουσίες που έως σήμερα παρέμεναν ανενεργές.
Θετική ανταπόκριση – αλλά και αιτήματα για βελτιώσεις
Η ανταπόκριση των πολιτών στη δημόσια διαβούλευση, η οποία ξεκίνησε στις 21 Μαρτίου, είναι ιδιαίτερα έντονη. Πολλοί εκφράζουν θετική στάση απέναντι στη ρύθμιση, χαρακτηρίζοντάς την ως ουσιαστική προστασία για την ατομική περιουσία των κληρονόμων.
Ωστόσο, κοινό αίτημα αποτελεί η πρόβλεψη μεταβατικών διατάξεων, ώστε να καλυφθούν και περιπτώσεις πολιτών που έχουν ήδη βρεθεί αντιμέτωποι με χρέη από κληρονομιές στο παρελθόν.
Το αίτημα για αναδρομική εφαρμογή
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη να προστατευτούν όσοι κληρονόμησαν οφειλές χωρίς να έχουν συμβάλει στη δημιουργία τους, σε περιπτώσεις θανάτων που προηγήθηκαν της νέας νομοθεσίας.
Στα σχόλια που έχουν κατατεθεί προτείνεται:
Η άμεση έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων από τη δημοσίευση του νόμου και όχι από τον Σεπτέμβριο του 2026
Η θέσπιση ειδικής διάταξης που θα επεκτείνει τη μη ευθύνη του κληρονόμου και σε υφιστάμενες κληρονομιές, ανεξαρτήτως χρόνου θανάτου
Η απαγόρευση πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης κατά της ατομικής περιουσίας του κληρονόμου για χρέη της κληρονομιάς
Παράλληλα, ζητείται να δοθεί η δυνατότητα δικαστικής αμφισβήτησης εκκρεμών πράξεων εκτέλεσης, με εξαίρεση όσες έχουν ήδη κριθεί αμετάκλητα.
Ζητήματα δικαιοσύνης και εκκρεμείς υποθέσεις
Σύμφωνα με τα σχόλια που έχουν κατατεθεί, θεωρείται άδικο το γεγονός ότι έως το 2025 οι κληρονόμοι επιβαρύνονται με τα χρέη, ενώ από το 2026 και μετά προβλέπεται πλήρης διαχωρισμός.
Την ίδια στιγμή, μεγάλος αριθμός υποθέσεων βρίσκεται ήδη σε στάδιο απογραφής, χωρίς να μπορεί να προχωρήσει ουσιαστικά η διαδικασία. Για τον λόγο αυτό, η ένταξη των εκκρεμών υποθέσεων στο νέο πλαίσιο θεωρείται κρίσιμη για την αποτελεσματικότητα της μεταρρύθμισης.
Νέα δεδομένα και για τους συντρόφους
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τα δικαιώματα των συντρόφων σε ελεύθερη ένωση. Για πρώτη φορά προβλέπεται ότι αποκτούν κληρονομικά δικαιώματα, εφόσον αποδεικνύεται συμβίωση τουλάχιστον τριών ετών.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης προστασία του επιζώντος συντρόφου, δίνοντάς του τη δυνατότητα να παραμείνει για ένα διάστημα στην κοινή κατοικία.
Ωστόσο, δεν λείπουν οι ενστάσεις. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση γυναίκας που αναφέρει ότι έζησε 25 χρόνια με τον σύντροφό της και θεωρεί άδικο να μην έχει πλήρη δικαιώματα στην περιουσία, ιδίως στην κατοικία όπου διέμεναν. Στα σχόλια τίθεται και το ζήτημα της ηλικίας, καθώς, όπως επισημαίνεται, η μετακίνηση σε νέα κατοικία σε προχωρημένη ηλικία είναι ιδιαίτερα δύσκολη.
Η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώνεται μετά τις 20 Απριλίου και τα σχόλια που έχουν κατατεθεί αναμένεται να αξιολογηθούν, προκειμένου να υπάρξουν πιθανές βελτιώσεις πριν το νομοσχέδιο κατατεθεί στη Βουλή.
πηγή: workenter.gr
