Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων είναι μια μεγάλη γιορτή που αγκαλιάζει όλον τον κόσμο και τις μέρες διεξαγωγής του κανείς δεν μένει εκτός! Μεγάλο μερίδιο της επιτυχίας και της διαχρονικότητάς του είναι η κινηματογραφική παιδεία που προσφέρει σε σταθερή βάση σε μικρούς και μεγάλους και τα εκπαιδευτικά προγράμματα που υλοποιεί για μαθητές και εκπαιδευτικούς κάθε βαθμίδας, κάτι άλλωστε για το οποίο πάγια διακρίνεται.
Έτσι, από την πρώτη μέρα και κάθε μέρα, το Πνευματικό Κέντρο Χανίων ανοίγει από νωρίς το πρωί τις πόρτες του για να υποδεχτεί μαθητές και μαθήτριες των Χανίων και των γύρω περιοχών, που έρχονται να απολαύσουν συναρπαστικές, βραβευμένες ταινίες, όπως το Flow, Η Ρόκα αλλάζει τον κόσμο ή η Coco. Πέρα από τις προβολές, σε όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ πραγματοποιούνται επισκέψεις σε σχολεία της ενδοχώρας, ραδιοφωνικές εκπομπές και podcast και πολλά σύγχρονα εργαστήρια. Έχουμε επίσης την ευκαιρία να δούμε τις δουλειές των ίδιων των παιδιών: Κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ προβάλλονται είκοσι ταινίες από ισάριθμα σχολεία σε παραγωγή του φεστιβάλ στο πλαίσιο του προγράμματος Cineμαθήματα. Τα Cineμαθήματα πραγματοποιούνται σε συνεργασία με εκπαιδευτικούς και σχολικές τάξεις καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς και καταπιάνονται με ζητήματα, όπως η διαφορετικότητα και η αποδοχή, η Ιστορία, η συμπερίληψη, η αναπηρία κ.ά. Τα παιδιά μαθαίνουν να κάνουν έρευνα, να καταγράφουν μαρτυρίες και να μεταπλάθουν το υλικό τους σε ταινία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ντοκιμαντέρ που προέκυψαν για τον Μάνο Χατζιδάκι, αλλά και για τον Μίκη Θεοδωράκη κατόπιν επιτόπιας επίσκεψης μαθητών στο σπίτι του στον Γαλατά.
Με αφορμή την προβολή του ντοκιμαντέρ «Από τι είμαστε φτιαγμένοι / The Stuff We Are Made Of» του Siamak Etemadi, την οποία, με τη μέριμνα του φεστιβάλ, παρακολούθησαν πολλά άτομα με αναπηρία, άνοιξε μια ουσιαστική συζήτηση για τη σεξουαλικότητα των ατόμων με αναπηρία. Όπως ανέφερε ο σκηνοθέτης, η ταινία δεν έχει ως αντικείμενο την αναπηρία, αλλά τον έρωτα υπό το πρίσμα της αναπηρίας. Η δε συμπαραγωγός της ταινίας Ανδριάνα Θεοχάρη, σημείωσε ότι η ταινία συνοδεύεται από μια οργανωμένη εκστρατεία κοινωνικού αντίκτυπου, με στόχο να ανοίξει ο δημόσιος διάλογος, να αμφισβητηθούν στερεότυπα και να ενισχυθεί η συμπερίληψη.
Την προβολή του ντοκιμαντέρ του Γιάννη Σολδάτου «Ονειρεύτηκα πως δεν πέθανες…», ένα κινηματογραφικό πορτρέτο του Νίκου Κούνδουρου, βασισμένο σε υλικό που ο σκηνοθέτης συγκέντρωνε επί δεκαετίες, ακολούθησε μια συγκινητική συζήτηση. Ο Σολδάτος μίλησε για μια επιβλητική μορφή που προκαλούσε δέος, διέθετε ωστόσο ένα εξαιρετικό χιούμορ που τον έκανε ανθρώπινο και προσιτό, μια αντίφαση που χαρακτήριζε και την κινηματογραφική του δημιουργία. Η δε σύζυγός του, Σωτηρία Ματζίρη Κούνδουρου, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στο τεράστιο αρχείο με ντοκιμαντέρ και πολύτιμο υλικό που αξίζει να αναδειχθεί και να παρουσιαστεί στο κοινό, ιδιαίτερα τώρα, με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη γέννησή του.
Τεράστιο αρχειακό και ιστορικό ενδιαφέρον είχε η εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο στο Βενιζέλειο Ωδείο Χανίων για το πέρασμα του Μάνου Χατζιδάκι από την Κρήτη και το αποτύπωμα που αυτό άφησε όχι μόνο στη μνήμη των ανθρώπων που τον γνώρισαν και συνεργάστηκαν μαζί του, αλλά και στην τοπική κοινωνία και τις επόμενες γενιές. Όπως ανέφερε ο δημοσιογράφος και ερευνητής Γιώργος Αλλαμανής, παρότι ο συνθέτης γεννήθηκε στην Ξάνθη και διαμορφώθηκε καλλιτεχνικά στην Αθήνα, θεωρούσε την Κρήτη ουσιαστικό στοιχείο της ταυτότητάς του, με χαρακτηριστική τη φράση του: “Είμαι κρητικής καταγωγής, με κρητική συνείδηση και αττική παιδεία”. Στην εκδήλωση παρουσιάστηκαν στοιχεία για τα πρώτα ταξίδια του Χατζιδάκι στο νησί γύρω στο 1940, την πρώτη του συναυλία στο Ηράκλειο το 1942 και την επίδραση της κρητικής μουσικής παράδοσης στις πρώιμες συνθέσεις του. Αναφέρθηκαν επίσης οι τρεις κρίσιμες πολιτιστικές πρωτοβουλίες του Χατζιδάκι στην Κρήτη: η ίδρυση της Μουσικής Ακαδημίας Κρήτης το 1976 με τη συμβολή του Νίκου Κοπιδάκη, οι Μουσικές Γιορτές στα Ανώγεια και ο «Μουσικός Αύγουστος» στο Ηράκλειο, 1980 & 1981. Συνοδοιπόρος του Μάνου Χατζιδάκι σε όσα οραματίστηκε και δημιούργησε στην Κρήτη, ο Νίκος Κοπιδάκης κατέθεσε πολύτιμες προσωπικές μαρτυρίες για τη γνωριμία και τη συνεργασία τους και μεταξύ άλλων μίλησε για την ίδρυση της Εταιρείας Θεάτρου Κρήτης που γεννήθηκε από την ανάγκη για πνευματική ελευθερία και πολιτιστική αντίσταση.
Αργότερα, πλήθος λάτρεις του κινηματογράφου αλλά και της μουσικής συγκεντρώθηκαν στην καθιερωμένη σαββατιάτικη μεταμεσονύκτια προβολή του φεστιβάλ που φέτος ήταν η «Βίλμα: Το Τελευταίο Αντίο» των Κώστα Μπακιρτζή και Κωστή Σταμούλη. Μεγάλη ήταν επίσης η απήχηση της νέας ταινίας της Μαριάννας Οικονόμου «Εκεί που χάνονται οι σκιές/Where Shadows rest», αλλά και οι «Μικρές Ανάσες/Life in a Beat», η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της Αμέρισσας Μπάστα με παρούσα στην προβολή την πρωταγωνίστρια, Ελίνα Τσιορμπατζή.
Κατάμεστη ήταν επίσης η αίθουσα στην προβολή του ντοκιμαντέρ «Το πολλαπλό σου είδωλο» των Γιάννη Αγγελάκη και Ανδρέα Σιαδήμου για τους Χειμερινούς Κολυμβητές, τα γυρίσματα του οποίου διήρκεσαν 18 χρόνια και το οποίο περιείχε πολύτιμες μαρτυρίες από καλλιτέχνες, όπως οι Πανούσης, Τσιώλης, Πανουσόπουλος, Σαββόπουλος, Παπάζογλου κ.ά. Συγκινητική ήταν η παρουσία και συμμετοχή στην εκδήλωση του Αργύρη Μπακιρτζή που καταχειροκροτήθηκε από το κοινό, το οποίο «συμμετείχε» σε όλη τη διάρκεια της προβολής τραγουδώντας τα αγαπημένα τραγούδια.
Μια ξεχωριστή στιγμή του φεστιβάλ ήταν η τιμητική εκδήλωση για τον Μιχάλι Βιγκ, τον «ποιητή της μουσικής» των ταινιών του Μπέλα Ταρ. Ο Βιγκ ήρθε από την Ουγγαρία για να δώσει μια σόλο συναυλία με πιάνο, αλλά και κιθάρα και συνομίλησε με τον διευθυντή του φεστιβάλ, Ματθαίο Φραντζεσκάκη. Μίλησαν για τη σημασία της μουσικής παιδείας από πολύ μικρή ηλικία, αφού «η μουσική δημιουργεί κοινότητες, αίρει τα εμπόδια και τα σύνορα ανάμεσα σε ανθρώπους και είναι βασικό συστατικό του κόσμου. «Αν δίναμε μεγαλύτερη βάση στις τέχνες, θα είχαμε έναν πολύ πιο ευτυχισμένο κόσμο», είπε. Αναφέρθηκε ακόμη στην τύχη του να συνεργαστεί με τον Μπέλα Ταρ, του οποίου τα σενάρια γράφτηκαν από τον μεγάλο Λάζλο Κρασναχορκάι. Όπως ανέφερε, ο Μπέλα Ταρ ήταν άκρως απαιτητικός, γεγονός που τον βοήθησε πάντως να βγάλει τον καλύτερό του εαυτό, ενώ παράλληλα ωθούσε τους συνεργάτες του να είναι πιο ριζοσπαστικοί από εκείνον και να βρουν το δικό τους ύφος και αυτό που τους εκφράζει περισσότερο για να προχωρήσουν.
Μεγάλη επιτυχία είχε η συζήτηση της δημοσιογράφου Αλεξάνδρας Χριστακάκη με τον κριτικό Κινηματογράφου Παναγιώτη Τιμογιαννάκη με αφορμή το βιβλίο του OSCAR και με τον Γιάννη Κοκιασμένο (μοναδικό Έλληνα ηθοποιό στην ταινία «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν). Ο Π. Τιμογιαννάκης είναι ο μοναδικός Έλληνας που συμμετείχε επί εικοσιένα χρόνια ως επίσημος καλεσμένος στην απονομή των Όσκαρ από την Ακαδημία και τόνισε ότι ο θεσμός είναι ο πιο δημοκρατικός, καθώς συμμετέχουν περίπου έντεκα χιλιάδες μέλη κάθε κινηματογραφικής ειδικότητας μέσα από τα συνδικάτα τους, αποδεικνύοντας ότι η τέχνη είναι συλλογική. Την απονομή των Όσκαρ δεν έχει καταφέρει να διακόψει ούτε ο Β Παγκόσμιος πόλεμος (όπως έγινε με τους Ολυμπιακούς Αγώνες), ούτε η πανδημία. Ο κριτικός και συγγραφέας αναφέρθηκε στα πρωτεία που κατέχει η Δανία στη δημόσια κινηματογραφική εκπαίδευση, ενώ είπε χαρακτηριστικά ότι η Ελλάδα είναι ουραγός στην κινηματογραφική παραγωγή γιατί επιμένει σε εθνικά και όχι παγκόσμια χαρακτηριστικά. Τόνισε τέλος τον «αριστοτελικό εργοκεντρισμό» ως βάση του σκεπτικού και κριτηρίων της Ακαδημίας, τη σημασία δηλαδή του πώς εισπράττει το κοινό αυτό που βλέπει και όχι το τι θέλει να πει ο δημιουργός. Ο δε Γ. Κοκιασμένος περιέγραψε την εμπειρία της συνεργασίας με τον Νόλαν και εξήγησε ότι έχει αλλάξει πια η λογική των προβών, είναι πολύ ταχύτερη και απαιτεί γρήγορα αντανακλαστικά του ηθοποιού, ενώ και το κάστιγκ δεν είναι θέμα δημοσίων σχέσεων, αλλά επιλογής για συγκεκριμένο ρόλο. Χαρακτήρισε την Οδύσσεια του Νόλαν ως αμιγώς πολιτική ταινία επικεντρωμένη στις θεματικές του Ξένου και του Δούρειου Ίππου με την έννοια της υποκρισίας. Η υποκριτική είναι ζήτημα παρατήρησης της ζωής, είπε, και ο κινηματογράφος είναι πάθος. «Η ιππασία μου έμαθε την ισορροπία, αναγκαίο όρο ύπαρξης στη ζωή και στον κινηματογράφο», είπε χαρακτηριστικά, ενώ υποστήριξε ότι οφείλει κανείς να ακούει τον καλλιτέχνη χωρίς να επηρεάζεται από την πολιτική του τοποθέτηση, καθώς συχνά η τέχνη είναι πιο προοδευτική από τον ηθοποιό και δεν χαρίζεται σε κανέναν.
Το φεστιβάλ συνεχίζεται σήμερα με προβολές ταινιών, επίσκεψη σε λέσχη φιλίας και εργαστήρι animation, νεανική θεατρική παράσταση με έργο του Μπέρνχαρντ Σλινκ, εργαστήρια και masterclasses για μικρούς και μεγάλους, εκθέσεις, προβολή ντοκιμαντέρ του Ζωρζ Σαλαμέ, κ.ά.
Η Τελετή Λήξης και οι απονομές βραβείων και αναμνηστικών διπλωμάτων θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 1η Νοεμβρίου στις 11π.μ.
Για αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα του φεστιβάλ, επισκεφθείτε τον ιστότοπο https://chaniafilmfestival.com/
Φωτογραφίες από μέχρι τώρα δράσεις του φεστιβάλ μπορείτε να βρείτε ΕΔΩ
Το 14ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων και τα Εκπαιδευτικά του Προγράμματα:
- τελούν υπό την Αιγίδα και Υποστηρίζονται από τη Βουλή των Ελλήνων
- τελούν υπό την Αιγίδα των Υπουργείων Πολιτισμού, Παιδείας – Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Τουρισμού
- έχουν ως Στρατηγικό και Οικονομικό Υποστηρικτή το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας [ΕΚΚΟΜΕΔ]
- υποστηρίζονται από το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Χανίων
- αποτελούν συνδιοργάνωση της Περιφέρειας Κρήτης, των Δήμων Χανίων, Πλατανιά και Κισσάμου και του Πνευματικού Κέντρου Χανίων
- σχεδιάζονται και υλοποιούνται από την Πολιτιστική Εταιρεία Κρήτης
ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΧΟΡΗΓΟΣ: ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ ΚΡΗΤΗΣ
ΧΟΡΗΓΟΣ: TELEΚOM
ΧΟΡΗΓΟΣ ΒΡΑΒΕΙΩΝ: ΕΡΤ
ΧΟΡΗΓΟΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ: AEGEAN AIRLINES
ΧΟΡΗΓΟΣ ΑΚΤΟΠΛΟΙΚΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ: ΑΝΕΚ LINES
ΧΟΡΗΓΟΣ ΤΟΠΙΚΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ: LET’S DRIVE
