Σε θρίλερ για γερά νεύρα εξελίσσεται η νέα ελαιοκομική περίοδος στην Κρήτη. Ενώ η φετινή παραγωγή στο νησί αναμένεται εντυπωσιακά αυξημένη –αγγίζοντας ακόμη και τους 100.000 τόνους έναντι των 57.000 της περσινής χρονιάς– οι παραγωγοί βρίσκονται σε απόγνωση. Η «ψαλίδα» ανάμεσα στο δυσβάσταχτο κόστος συγκομιδής και την κατακόρυφη πτώση των τιμών του προϊόντος απειλεί να εκμηδενίσει κάθε προσδοκία για κέρδος.
Το μεγαλύτερο «αγκάθι» της φετινής σεζόν είναι το κόστος των εργατών γης. Η διαχρονική έλλειψη προσωπικού έχει οδηγήσει τα ημερομίσθια στα ύψη, με τις προσφορές στις αγροτικές αγγελίες να ξεκινούν από τα 50 ευρώ καθαρά την ημέρα και σε πολλές περιπτώσεις, ανάλογα με την εξειδίκευση να φτάνουν ή να ξεπερνούν τα 80 ευρώ.
Μάλιστα, για να δελεάσουν τους λιγοστούς διαθέσιμους εργάτες, οι ιδιοκτήτες αναγκάζονται πλέον να παρέχουν δωρεάν διαμονή, πλήρη διατροφή, ακόμα και κάλυψη των καυσίμων μετακίνησης. Εναλλακτικά, όλο και περισσότεροι στρέφονται στη λύση των «συμμισακών» προσφέροντας στα εξωτερικά συνεργεία ποσοστό που αγγίζει το 45% με 50% της παραγωγής. Αν συν υπολογιστεί το κόστος των καυσίμων για τα τρακτέρ, τα δίχτυα και τα ελαιοτριβεία, το κόστος ανά ρίζα καθιστά τη συγκομιδή σχεδόν ασύμφορη.
Την ίδια ώρα που τα έξοδα καλπάζουν, η αγορά του ελαιολάδου δέχεται ισχυρές πιέσεις. Η μεγάλη ανάκαμψη της παραγωγής στην Ισπανία και την Τυνησία έχει περιορίσει το ενδιαφέρον των ξένων αγοραστών για το ελληνικό λάδι.
Οι εμπορικές πράξεις και οι προσφορές που φτάνουν στα κρητικά ελαιοτριβεία καταγράφουν συνεχή πτώση. Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, που πέρυσι κινούνταν σταθερά πάνω από τα 5 ευρώ, πλέον έχει υποχωρήσει μεταξύ 3,40 και 3,80 ευρώ το κιλό. Οι τιμές αυτές αφορούν κυρίως χύμα προϊόν σε βυτία (χωρίς ΦΠΑ), προκαλώντας έντονη ανησυχία ότι η τιμή που θα φτάσει τελικά στην τσέπη του παραγωγού θα είναι ακόμη χαμηλότερη. «Ψεκάζουμε, κλαδεύουμε, πληρώνουμε πανάκριβα μεροκάματα και καύσιμα, και στο τέλος το λάδι πουλάει φθηνότερα από το κόστος παραγωγής του», αναφέρουν χαρακτηριστικά οι παραγωγοί προειδοποιώντας ότι αν η αγορά δεν ισορροπήσει άμεσα, πολλοί θα επιλέξουν να αφήσουν τις ελιές τους ασυγκόμιστες, καθώς το οικονομικό ρίσκο είναι πλέον τεράστιο.
Το στοίχημα της φετινής χρονιάς για το κρητικό ελαιόλαδο δεν είναι πλέον η ποσότητα, αλλά η οικονομική επιβίωση των ίδιων των παραγωγών.
