Πριν από πολλές – πολλές δεκαετίες το φαινόμενο της διάθεσης προς ενοικίαση δωματίων ενός σπιτιού από τους ιδιοκτήτες του ήταν αρκετά συνηθισμένο. Οι νοικάρηδες ήταν συνήθως νέοι φοιτητές, επιστήμονες ή εργαζόμενοι στα πρώτα βήματα της σταδιοδρομίας τους. Στη συνέχεια, η συγκατοίκηση των φοιτητών που έρχονταν να σπουδάσουν στα μεγάλα αστικά κέντρα από την επαρχία ήταν μονόδρομος και η συνήθης πρακτική. Στα μέσα του 20ου αιώνα, παρέες δύο – τριών, ενίοτε και περισσότερων ατόμων νοίκιαζαν σπίτια ή διαμερίσματα και μοιράζονταν τα έξοδα και τη φροντίδα του σπιτιού μέχρι να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους. Η συγκατοίκηση, εν ολίγοις, στο παρελθόν ήταν μια λύση ανάγκης για πολλές οικογένειες. Σταδιακά, όμως, το φαινόμενο άρχισε να περιορίζεται έχοντας ατονήσει, χωρίς παρ’ όλα αυτά να εγκαταληφθεί πλήρως. Ώσπου, ήρθε η στεγαστική κρίση.
Φοιτητές, αναπληρωτές εκπαιδευτικοί, νέοι στρατιωτικοί, γιατροί που κάνουν το αγροτικό τους ή βρίσκονται στα πρώτα χρόνια της ειδικότητας, δυσκολεύονται ολοένα και περισσότερο να βρουν σπίτι. Η υπερπληθώρα των AirBnb, ο μεγάλος αριθμός των κλειστών σπιτιών, τα υπέρογκα ενοίκια και κυρίως η δραματική έλλειψη διαθεσιμότητας ήταν τα στοιχεία εκείνα που διαμόρφωσαν μια πραγματικά κρίσιμη κατάσταση.
Θα μπορούσε, λοιπόν, το μοντέλο της συγκατοίκησης να ανακουφίσει σημαντικά το πρόβλημα της στεγαστικής κρίσης; Δύο νέοι, η Δάφνη Δρόσου και ο Βαλάντης Μουστακάκης, έχουν την απάντηση. Γνωρίζοντας από προσωπικό βίωμα την κουλτούρα της συγκατοίκησης που εξακολουθεί να είναι δημοφιλής επιλογή στο εξωτερικό, δημιούργησαν μια εξαιρετικά εύχρηστη και αποτελεσματική πλατφόρμα μέσα από την οποία ο χρήστης, ανάλογα με τις ανάγκες του, αναζητά και βρίσκει συγκατοίκους.
Οι ιδρυτές του flatpulse.gr, της μεγαλύτερης πλατφόρμας συγκατοίκησης στην Ελλάδα, που φέρνει σε επαφή άτομα που αναζητούν, με άτομα που διαθέτουν δωμάτιο προς ενοικίαση, μιλούν στο Cretalive για την ιδέα τους, την απήχηση της πλατφόρμας και τον τρόπο της λειτουργίας της. Μάλιστα, ο Βαλάντης και η Δάφνη ετοιμάζονται να επεκτείνουν τη δραστηριότητά τους και στην Κρήτη, μετά την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.
Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τη συγκατοίκηση και την πλατφόρμα
Διαβάστε τη συνέντευξη του Βαλάντη Μουστακάκη και της Δάφνης Δρόσου στο Cretalive:
Κάθε καινοτόμα πλατφόρμα γεννιέται συνήθως από μια προσωπική ανάγκη, μια ενδελεχή παρατήρηση της αγοράς ή από ένα βίωμα. Ποια ήταν η στιγμή που σας έκανε να αποφασίσετε: “Πρέπει να φτιάξουμε μια πλατφόρμα συγκατοίκησης για την Ελλάδα”;
Βαλάντης Μουστακάκης: Το Flatpulse προέκυψε όταν διαπιστώσαμε πως ο συνδυασμός στεγαστικής κρίσης και χαμηλών εισοδημάτων δημιουργεί μια ασφυκτική κατάσταση για νέους ανθρώπους σαν και εμάς, τη στιγμή που αποφασίζουν να αφήσουν το πατρικό τους σπίτι. Έτσι ξεκίνησε η ιδέα να φτιάξουμε μια πλατφόρμα συγκατοίκησης, ως μια λύση σε ένα πρόβλημα που αντιμετωπίσαμε πρώτα εμείς οι ίδιοι.
Τόσο η Δάφνη όσο και εγώ είχαμε συγκατοικήσει κατά την διάρκεια των σπουδών μας στο εξωτερικό. Επομένως, γνωρίζαμε πως αποτελεί ένα δοκιμασμένο μοντέλο στην Ευρώπη, με οφέλη όχι μόνο οικονομικά, αλλά και κοινωνικά. Άλλωστε, και στη δική μας περίπτωση, ενώ η συγκατοίκηση ξεκίνησε ως πρακτική λύση, εξελίχθηκε σε μια εμπειρία ζωής που μας χάρισε αυθεντικές σχέσεις και φιλίες που διατηρούμε μέχρι και σήμερα.
Είναι γνωστό ότι η Ελλάδα βιώνει μια πρωτοφανή στεγαστική κρίση, με τα ενοίκια στα ύψη, τη διαθεσιμότητα στα τάρταρα και τους νέους –και όχι μόνο– να αδυνατούν να καλύψουν το κόστος διαβίωσης. Πώς φιλοδοξεί η πλατφόρμα σας να παρέμβει σε αυτό το σκηνικό που διαμορφώνεται; Πιστεύετε ότι η συγκατοίκηση μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματική εναλλακτική επιλογή;
Δάφνη Δρόσου: Φυσικά και μπορεί. Άλλωστε, η συγκατοίκηση αποτελεί εδώ και χρόνια το κυρίαρχο μοντέλο διαβίωσης των νέων σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ άλλων στην Αγγλία, την Ολλανδία, την Ισπανία και τη Γαλλία, όπου η έλλειψη ακινήτων είναι ακόμα εντονότερη από ότι στην Ελλάδα.
Παράλληλα, αν παρατηρήσει κανείς την αγορά ακινήτων στην χώρα μας, θα διαπιστώσει ότι τα μικρότερα διαμερίσματα (40-50 τ.μ.) έχουν αναλογικά, σημαντικά υψηλότερο ενοίκιο σε σχέση με μεγαλύτερα ακίνητα, καθώς η ζήτησή τους υπερβαίνει κατά πολύ την προσφορά. Μέσω της συγκατοίκησης, δύο ή περισσότερα άτομα μπορούν να μοιραστούν το κόστος του ενοικίου και των πάγιων εξόδων ενός μεγαλύτερου σπιτιού. Αυτό πρακτικά σημαίνει, ότι κάποιος μπορεί όχι μόνο να εξοικονομήσει χρήματα, αλλά και να αποκτήσει πρόσβαση σε πολύ καλύτερες συνθήκες στέγασης: Ένα μεγαλύτερο, πιο σύγχρονο σπίτι, σε μια περιοχή που υπό άλλες συνθήκες θα ήταν οικονομικά απρόσιτη. Για αυτό, στο Flatpulse πιστεύουμε πως η συγκατοίκηση δεν αποτελεί «μια λύση ανάγκης», αλλά μια οικονομικά «εξυπνότερη» επιλογή.
Παρατηρείτε κάποια μεταβολή στη νοοτροπία των Ελλήνων που, παραδοσιακά, προτιμούν να μένουν μόνοι τους;
Βαλάντης Μουστακάκης: Μεγάλη. Αρχικά, αρκετοί Έλληνες έχουν πλέον ζήσει στο εξωτερικό, έχουν εξοικειωθεί με το μοντέλο της συγκατοίκησης και έχουν διαπιστώσει τα οφέλη του. Επιστρέφοντας λοιπόν στη χώρα είναι ανοιχτοί να το δοκιμάσουν, τόσο για λόγους οικονομικούς, όσο και για λόγους κοινωνικοποίησης. Εκτός όμως αυτών των περιπτώσεων, βλέπουμε μια γενικότερη αλλαγή στην νοοτροπία των Ελλήνων. Πάνω από 50.000 Έλληνες βρίσκονται σήμερα σε social media groups σχετικά με την συγκατοίκηση, ενώ μεταξύ των χρηστών μας εκτός από φοιτητές, νέους επαγγελματίες ή εποχικά εργαζόμενους, βλέπουμε και ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας να αναζητούν συγκάτοικο.
Στη χώρα μας υπάρχει ακόμη μια σχετική επιφυλακτικότητα στο να βάλει κανείς έναν άγνωστο στο σπίτι του ή να μοιραστεί τον προσωπικό του χώρο. Πώς εξασφαλίζει η πλατφόρμα σας την ασφάλεια, την εγκυρότητα των προφίλ και, τελικά, το σωστό “ταίριασμα” ανάμεσα σε ιδιοκτήτες/συγκάτοικους και ενοικιαστές;
Δάφνη Δρόσου: Πράγματι, η ασφάλεια είναι το πρώτο πράγμα που σκέφτεται κανείς όταν ακούει για συγκατοίκηση, και δικαίως. Για αυτό και βρίσκεται στον πυρήνα του Flatpulse. Αφενός, η πλατφόρμα είναι σχεδιασμένη με privacy-first λογική, επιτρέποντας στους χρήστες να μοιράζονται τα στοιχεία επικοινωνίας τους μόνο με όσους εκείνοι επιλέγουν. Αφετέρου, διαθέτει λειτουργία επαλήθευσης ταυτότητας, ώστε κάθε χρήστης να γνωρίζει πραγματικά ποιον έχει απέναντί του. Παράλληλα, σύντομα ο έλεγχος για spam και απάτες θα ενισχυθεί ακόμη περισσότερο με τη χρήση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης.
Πέραν όμως από την ασφάλεια της κοινότητας μας, στόχος μας είναι σταδιακά να προσφέρουμε εργαλεία που θα διευκολύνουν κάθε πτυχή της εύρεσης του κατάλληλου συγκατοίκου, ώστε να μπορεί κανείς να βρει έναν άνθρωπο που του ταιριάζει, με βάση τόσο τα δημογραφικά του χαρακτηριστικά αλλά και τα ενδιαφέροντα, τις συνήθειες και τον τρόπο ζωής του. Σε αυτό το πλαίσιο ήδη αναπτύσσουμε έναν έξυπνο αλγόριθμο συμβατότητας που θα προσφέρει στους χρήστες εξατομικευμένες προτάσεις συγκατοίκησης. Για εμάς, η συγκατοίκηση με κάποιον άγνωστο δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να σημαίνει συγκατοίκηση με κάποιον «στην τύχη».
Άλλωστε, αυτή τη στιγμή το Flatpulse διαθέτει τη μεγαλύτερη κοινότητα συγκατοίκων στην Ελλάδα, με περισσότερους από 1.500 χρήστες να έχουν ψάξει συγκάτοικο μέσω της πλατφόρμας μας, και με το flatpulse.gr να συγκεντρώνει μηνιαία πάνω από 20.000 προβολές. Έτσι, όσο η κοινότητά μας μεγαλώνει, οι χρήστες μας μπορούν να αναζητήσουν τον κατάλληλο συγκάτοικο για να μοιραστούν το σπίτι και την καθημερινότητα τους, χωρίς το άγχος ότι θα «ξεμείνουν» από επιλογές.
Όταν σχεδιάζατε το project, υποθέτουμε είχατε στο μυαλό σας κυρίως φοιτητές ή νέους σε ηλικία. Τώρα που η πλατφόρμα λειτουργεί, ποιο είναι το προφίλ των ανθρώπων που τη χρησιμοποιούν περισσότερο; Βλέπετε, μεγαλύτερες ηλικίες, εργαζόμενους ή ακόμη και άτομα που απλώς αναζητούν κάποιον για να μοιραστούν τα έξοδα;
Βαλάντης Μουστακάκης: Ακριβώς, ξεκινώντας το Flatpulse περιμέναμε πως οι χρήστες μας θα ήταν στην συντριπτική τους πλειοψηφία άτομα κάτω των 30 ετών, με κυρίαρχο κοινό τους φοιτητές. Ωστόσο, βάσει των σημερινών στατιστικών της πλατφόρμας μας, μόλις 1 στους 4 χρήστες μας είναι μεταξύ 18-24 ετών, ενώ σχεδόν οι μισοί χρήστες του Flatpulse είναι μεταξύ 25-34 και οι υπόλοιποι ηλικίας 35+. Από επαγγελματίες που θέλουν να μοιραστούν το κόστος του ενοικίου, γονείς με παιδιά που έφυγαν για σπουδές, και έχουν πλέον ένα άδειο υπνοδωμάτιο που θέλουν αξιοποιήσουν, μέχρι άτομα μεγαλύτερης ηλικίας που επιζητούν τη συντροφικότητα.
Η ελληνική αγορά ακινήτων έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες, από τη ραγδαία άνοδο του Airbnb μέχρι την απροθυμία κάποιον ιδιοκτητών να νοικιάσουν μακροχρόνια. Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίσατε μέχρι να στήσετε την πλατφόρμα;
Δάφνη Δρόσου: Η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίσαμε, και εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε, είναι η έλλειψη εξοικείωσης με το μοντέλο της ενοικίασης ενός σπιτιού ως επιμέρους υπνοδωμάτια σε πολλαπλούς ενοικιαστές. Παρ’ όλα αυτά, έχουμε διαπιστώσει ότι όταν κάποιος αφιερώσει λίγο χρόνο για να κατανοήσει τα οφέλη που μπορεί να του προσφέρει ένα τέτοιο μοντέλο (είτε είναι ιδιώτης-ιδιοκτήτης, είτε είναι επαγγελματίας) τα πράγματα αλλάζουν, καθώς αντιλαμβάνεται πως δεν έχει τίποτα να χάσει.
Για παράδειγμα, οι διαχειριστές ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb μπορούν μέσω του Flatpulse να αξιοποιήσουν τα ακίνητά που διαχειρίζονται σε περιόδους εκτός σεζόν όπου η πληρότητα είναι χαμηλή, νοικιάζοντας τα σε ευέλικτα κοινά, όπως οι ψηφιακοί νομάδες και οι φοιτητές ανταλλαγών, οι οποίοι αναζητούν διαμονή για λίγους μήνες και όχι μια κλασική μακροχρόνια μίσθωση.
Αντίστοιχα, για τους μεσίτες και τους ιδιοκτήτες μεγαλύτερων κατοικιών με τρία ή περισσότερα υπνοδωμάτια, το Flatpulse μπορεί διευκολύνει την ενοικίαση και να μεγιστοποιήσει την απόδοση τους, δεδομένου του ότι τέτοια σπίτια είναι συχνά δύσκολο να νοικιαστουν από μία μόνο οικογένεια.
Τέλος, το Flatpulse δίνει την δυνατότητα σε άτομα που διαθέτουν ένα αχρησιμοποίητο υπνοδωμάτιο στο σπίτι τους να εξασφαλίσουν εύκολα, ένα επιπλέον σταθερό εισόδημα από αυτό.
Υπάρχει ξεκάθαρο φορολογικό ή και νομικό πλαίσιο για την ενοικίαση μεμονωμένων δωματίων;
Βαλάντης Μουστακάκης: Υπάρχει φορολογικό και νομικό πλαίσιο τόσο για την μίσθωση, όσο και για την υπεκμίσθωση (επινοικίαση) μεμονωμένων δωματίων, με προβλεπόμενες διαδικασίες και υποχρεώσεις για την κάθε περίπτωση. Μάλιστα, καθώς αυτό πρόκειται για ένα ερώτημα που δεχόμαστε πολύ συχνά, στο Flatpulse παρέχουμε πλέον πρότυπα συμφωνητικά μίσθωσης & υπεκμίσθωσης, καθώς και λογιστικούς οδηγούς που βοηθούν τους χρήστες να κατανοήσουν καλύτερα το πλαίσιο και να λύσουν τυχόν απορίες σχετικά με τα διαδικαστικά, φορολογικά ή νομικά ζητήματα.
Σε μια πενταετία από τώρα πού θα θέλατε να βρίσκεται η πλατφόρμα σας; Στοχεύετε στο να γίνετε ένα εργαλείο για τη στέγαση στην Ελλάδα;
Δάφνη Δρόσου: Στόχος μας είναι το Flatpulse να γίνει η go-to πλατφόρμα κάθε ανθρώπου που διαθέτει ή αναζητά ένα δωμάτιο για ενοικίαση στην Ελλάδα και όχι μόνο, καθώς η επέκταση στο εξωτερικό αποτελεί μέρος των μελλοντικών μας σχεδίων. Μέσα από έρευνα που πραγματοποιήσαμε σε συνεργασία με μια ομάδα φοιτητών του Leeds University Business School, έχουμε εντοπίσει ευρωπαϊκές αγορές που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για εμάς και στο πλάνο μας είναι να διαμορφώσουμε σταδιακά τη στρατηγική εισόδου μας σε καθεμία από αυτές. Παράλληλα, στόχος μας είναι να καλύψουμε σταδιακά περισσότερες ανάγκες που σχετίζονται με την οικονομία διαμοιρασμού (shared economy), όπως η κοινή χρήση επαγγελματικών χώρων, κάτι που ήδη βλέπουμε να συμβαίνει αρκετά στην χώρα μας.
ΠΗΓΗ: cretalive.gr
