Κατά τη διάρκεια περιοδείας του στην Κρήτη, πριν από μερικές εβδομάδες και μετά από συσκέψεις με τοπικούς υπηρεσιακούς, πολιτικούς και αυτοδιοικητικούς παράγοντες (17-19 Απριλίου 2026) ο Υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής κ. Β. Κικίλιας ανακοίνωσε στα Χανιά, αποφάσεις σχετικά με ναυτικά και λιμενικά θέματα τού Νομού Χανίων όπως: Επέκταση τής προβλήτας Σούδας κόστους 25 εκατ. ευρώ, αύξηση προσωπικού Λιμεναρχείου Χανίων. μέτρα για Μεταναστευτικό, εξέταση θεμάτων Ναυτικής Ακαδημίας Σούδας κ.ο.κ.
Πάντως, από την ατζέντα του κ. Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας απουσίαζε παντελώς το ξεχασμένο Καβονήσι, το οποίο δεν αναφέρθηκε κατά τις συσκέψεις με τους τοπικούς παράγοντες. Τούτο συμπεραίνεται από τις επίσημες αναρτήσεις του Υπουργείου Ναυτιλίας και από τα σχετικά δημοσιεύματα τού Χανιώτικου Τύπου. Είναι φανερό ότι τα έργα που υπολείπονται για την ολοκλήρωση του λιμενικού σχεδίου Καβονησίου, που έχει αρχίσει ήδη πολλές δεκαετίες πριν δεν βρίσκονται στον προγραμματισμό ούτε στις προθέσεις του Υπουργείου. Η αγνόηση του Καβονησίου φαίνεται άλλωστε και από τα όσα έχουν γίνει γνωστά και για την κατεύθυνση του ΒΟΑΚ. Όπως έχει δημοσιευτεί, και δεν έχει διαψευστεί, η δυτική απόληξη του ΒΟΑΚ, ανεξήγητα, θα φτάνει μόνο μέχρι τον κόμβο Καλουδιανών. Ο βασικός δηλαδή αυτός οδικός άξονας, δεν θα συνδέεται συνεπώς με τον λιμένα Καβονησίου. Ούτε θα συνδέεται επίσης και με τις τουριστικές, παραγωγικές, οικολογικές, αρχαιολογικές και ιστορικές περιοχές Φαλάσαρνας, Μπάλου, Γραμπούσας, με την τεράστια επισκεψιμότητα.
Αυξανόμενες λιμενικές ανάγκες Κισάμου και Νομού
Το έργο Καβονησίου δεν θα πρέπει όμως να εγκαταλειφθεί ούτε να ξεχαστεί, τώρα μάλιστα πού «η Κρήτη γέρνει δυτικά», όπως έγραφαν, πολύ εύστοχα στον τίτλο τού φύλλου τους της 6ης Μαΐου 2026, οι «ΝΕΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ». Και μόνον ο σημειούμενος πρωτοφανής όγκος τουριστικών επενδύσεων στον Κόλπο Κισάμου, εκτοξεύει κατακόρυφα το ποιοτικό και ποσοτικό τουριστικό τοπίο της περιοχής, δημιουργώντας αυτόματα παρεπόμενη πρόσθετη ζήτηση λιμενικών υπηρεσιών από τον λιμένα Καβονησίου. Για πρώτο παράδειγμα, σύμφωνα με περυσινή ήδη αναγγελία εταιρείας που διαχειρίζεται τουριστικά σκάφη – καταμαράν, προγραμματίζονται από την εταιρεία αυτή τουριστικά δρομολόγια από το Καβονήσι προς δημοφιλείς προορισμούς των Κυκλάδων, για του υψηλού εισοδηματικού επιπέδου φιλοξενούμενους στη μεγάλη μονάδα SΑΝΙ / ΙΚΟΣ 1.200 κλινών και ύψους 120 εκατ. ευρώ, πού εγκαινιάστηκε αυτό τον μήνα στην παραλία Κορφαλώνα. Άλλη εταιρεία από το Ηράκλειο ανακοίνωσε ήδη δρομολόγια τουριστικών σκαφών – καταμαράν από Ηράκλειο με κατάληξη στον λιμένα Καβονησίου. Όταν πολύ σύντομα προστεθούν και οι άλλες υψηλής κατηγορίας μονάδες, όπως: α) η πρώτη σε μέγεθος πανελλήνια σταδιακή επένδυση COSTA NOPIA του Ομίλου Λεπτού, 2 ξενοδοχειακών μονάδων 600 κλινών και πολυτελών κατοικιών σε έκταση 1.130 στρεμμάτων με μαρίνα και αθλητικές υποδομές στα Νοπήγεια ή β) η ξενοδοχειακή επένδυση της εταιρείας του τ. Προέδρου της Ένωσης Ξενοδόχων Χανίων κ. Μανώλη Γιαννούλη με τα πρώτα 90 δωμάτια να λειτουργούν στον Κορφαλώνα επίσης, το 2028, σε συνδυασμό και γ) με την 5 αστέρων μονάδα TELLA THERA boutique eco-hotel με 21 πολυτελείς σουίτες και βίλα πού εγκαινιάστηκε πέρυσι στον λόφο Τράχηλα κοντά στο λιμάνι. Όλες αυτές οι υψηλής κινητικότητας τουριστικές κοινότητες, σε συνδυασμό και με τους ημερήσιους επισκέπτες της περιοχής τόσο από την κατεύθυνση υπόλοιπης Κρήτης, όσο και από την κατεύθυνση της αντικρινής Πελοποννήσου, θα απαιτήσουν και θα επιβάλουν εκ των πραγμάτων την ολική λειτουργική απόδοση του λιμένα Καβονησίου. Όπως και τη σταδιακή μερική απεξάρτηση των εμπορικών, επιβατηγών και τουριστικών αναγκών της περιοχής από τη δίοδο τού κεντρικού λιμένα Σούδας. Η Σούδα άλλωστε, κάθε χρόνο καλείται να καλύψει όλο και περισσότερες εμπορικές, τουριστικές (κρουαζιέρες) κατά με τη σημερινή συγκυρία και πρόσθετες στρατιωτικές λιμενικές ανάγκες, εγχώριες και συμμαχικές, Επιπλέον, αυτή την περίοδο μάλιστα, οι Αμερικανικές εταιρείες που θα προχωρήσουν σε έρευνες για υδρογονάνθρακες, νοτιοδυτικά και νοτιοανατολικά τής Κρήτης, ζητούν από τους λιμένες Σούδας και Ηρακλείου παραχωρήσεις λιμενικών χώρων για την κάλυψη των εφοδιαστικών τους αναγκών κατά τη διάρκεια των ερευνών και αυριανών εξορύξεων. Είναι πρόδηλο, ότι τα αμέσως επόμενα χρόνια, θα καταστεί πιο εμφανής η χρησιμότητα της συμπληρωματικότητας ενός δεύτερου εφεδρικού λειτουργικού λιμένα στο καίριο αυτό δυτικό κρητικό άκρο τού Νομού.
Η μέχρι σήμερα εξάλλου λειτουργία τού λιμένα Καβονησίου, παρά τις τεχνικές του ατέλειες και τα χωροταξικά του ελλείμματα, μας έχει προσφέρει ήδη πολύτιμες εμπειρίες και συμπεράσματα. Η για 50 και πλέον χρόνια κατά καιρούς λειτουργούσα επιδοτούμενη γραμμή Καβονησίου – Καλαμάτας (σήμερα η γραμμή καλύπτει δρομολόγιο Καβονήσι- Αντικύθηρα – Κύθηρα – Γύθειο και αντίστροφα), έδειξε τις τεράστιες δυνατότητες και περιθώρια διακίνησης εμπορευμάτων, επιβατών, οχημάτων και τουριστικών ροών από και προς Κρήτη -Ηπειρωτική Ελλάδα και προς Ευρωπαϊκούς προορισμούς, μέσω Πατρών και του άρτιου οδικού δικτύου που διαθέτει σήμερα η Πελοπόννησος. Εντυπωσιακή είναι επίσης η καθημερινή, κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου, θαλάσσια περιήγηση 5.000 τουριστών ημερησίως, προερχόμενων από ξενοδοχεία της υπόλοιπης Κρήτης, μέσω Καβονησίου προς Μπάλο – Γραμπούσα με τα 9 ημερόπλοια της εταιρείας CRETAN DAILY CRUISES τού κ. Αθανάσιου Χηνόπουλου. Οι ημερήσιες δηλ. αυτές κρουαζιέρες που εγκαινίασε ήδη από το 1995 ο κ. Χηνόπουλος, απέδειξαν τα περιθώρια επέκτασης αυτών των θαλάσσιων περιπάτων μέσω Καβονησίου προς τις προνομιούχες για τη φυσική καλλονή τους και για το οικολογικό τους ενδιαφέρον περιοχές κατά την κρητική ακτογραμμή, αλλά και κατά την απέναντι Πελοποννησιακή και νησιωτική περιοχή Νότιου Ιονίου και Κυκλάδων.
Εκτέλεση ώριμων λιμενικών μελετών
Οι υφιστάμενες πάντως ώριμες σχετικές λιμενικές μελέτες αποτελούν θετικό μοχλό για την επίσπευση της τελικής ολοκλήρωσης τού λιμενικού έργου Καβονησίου. Χάρη στις πραγματικά εργώδεις προσπάθειες και πρωτοβουλίες τού σημερινού Προέδρου τού Λιμενικού Ταμείου Χανίων κ. Δημήτρη Βιριράκη και με χρηματοδότηση από ίδιους πόρους, το Λ.Τ. Χανίων έχει εκπονήσει με τη συνεργασία του ειδικού Τεχνικού Γραφείου Ρογκάν, τις ακόλουθες μελέτες που έχει στη διάθεσή του το Υπουργείο: α) Την τελική (δεύτερη) ολοκληρωμένη μελέτη Γραφείου Ρογκάν του λιμένα Καβονησίου (επέκταση λιμενικού βραχίονα, εκβάθυνση λεκάνης, επέκταση κρηπιδώματος, εγκατάσταση μηχανολογικού εξοπλισμού, προσθήκη καρνάγιου, διαμόρφωση μαρίνας για 70 σκάφη, κατασκευή βοηθητικών κτισμάτων κ.α.) η οποία είχε να αντιμετωπίσει διάφορα χρονοβόρα κωλύματα, αρχαιολογικής, ακόμα και δασικής φύσεως, με συνέπεια την καθυστέρηση της για 10 συναπτά έτη. β) Μελέτη για τις προδιαγραφές και λειτουργία υδατοδρομίου, με εγκεκριμένη ήδη άδεια υδάτινου πεδίου στο δυτικό λιμενικό άκρο για υδροπλάνα, γ) Μελέτη για τη δημιουργία δύο μόλων και αγκυροβολίου βόρεια από το λιμάνι Καβονησίου για μεγάλα κρουαζιερόπλοια και δ) Ανεξάρτητη μελέτη για την επέκταση κατά 60 μ. της παλαιάς προβλήτας Τελωνείου Καστελλίου και επαναφορά της στο αρχικό της ανάπτυγμα, πριν από την ανατίναξή της από τούς Γερμανούς (1945). Σημειώνεται ότι η υλοποίηση των παραπάνω μελετών υπολογίζεται σύμφωνα με τους αναγραφόμενους προϋπολογισμούς, ότι θα απαιτήσει αρχικά στην πρώτη φάση της, πιστώσεις 25 εκατ, ευρώ και στη δεύτερη, με την προσθήκη των δύο μόλων και του αγκυροβολίου για κρουαζιερόπλοια επιπλέον 15 εκατ, ευρώ, ενώ η επέκταση προβλήτας Τελωνείου θα χρειαστεί πίστωση 1 εκατ. ευρώ.
Καθολική εκστρατεία – Άμεσα αιτήματα
Οι προαναφερόμενες προοπτικές λιμενικής ανάπτυξης με βάση τις διευρυνόμενες ανάγκες επιβάλλουν τον επείγοντα σχεδιασμό για την ολοκλήρωση του έργου, όπως και την αξιοποίηση τής προεργασίας πολλών δεκαετιών από ορισμένους πρωτοπόρους σκαπανείς πολιτικούς, αυτοδιοικητικούς, υπηρεσιακούς, όπως διαδοχικούς φορείς του Λιμενικού Ταμείου, ή τοπικούς οικονομικούς πρωταγωνιστές, όπως ο ιστορικός Εμπορικός Σύλλογος, ή και εκκλησιαστικούς παράγοντες, όπως ο μακαριστός Γέροντας Μητροπολίτης Ειρηναίος, που εργάστηκαν για το Καβονήσι και για τη γραμμή Καβονήσι -Καλαμάτα.
Στο πλαίσιο της σημερινής δυναμικής αναπτυξιακής τοπικής τροχιάς, απαιτείται μια νέα, τεκμηριωμένη και πλαισιωμένη από όλους τους φορείς, επανατοποθέτηση και επαναδιατύπωση της οικονομικής, εμπορικής, τουριστικής, μεταφορικής και στρατηγικής – γεωπολιτικής σημασίας του συγκεκριμένου λιμένα Καβονησίου και της δυναμικής προοπτικής της επί των ημερών μας. Το Υπουργείο Άμυνας γνωρίζει καλά από την Ιστορία και Γεωγραφία, τη διαχρονική στρατηγική αξία του επιχειρησιακού διαδρόμου Πελοπόννησος – Κύθηρα- Αντικύθηρα -Κίσαμος- Μέση Ανατολή. Με μια καθολική και στέρεα συντονισμένη εκστρατεία προς την κατεύθυνση του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας, την Κυβέρνηση, τα πολιτικά κόμματα, τους επιτόπιους καθώς και κυθηριακούς, όπως και πελοποννησιακούς παραγωγικούς πρωταγωνιστές και τα ΜΜΕ, θα πρέπει να υποβληθούν και να προβληθούν τα τρία σαφή, επείγοντα βασικά αιτήματα:
α) Εξεύρεση των προαναφερόμενων πιστώσεων και χρηματοδοτήσεων, με στόχο την ολοκλήρωση και πλήρη λειτουργικότητα του έργου, 60 χρόνια μετά την έναρξή του.
β) Επαναδρομολόγηση της επιδοτούμενης γραμμής Καβονησίου – Καλαμάτας, η οποία διαθέτει, όπως και στο παρελθόν, όλα τα εχέγγυα επιτυχίας και τα περιθώρια ευρύτερης αξιοποίησης.
γ) Άμεση προσθήκη στον σχεδιασμό του ΒΟΑΚ της κρίσιμης διασύνδεσης του βασικού οδικού άξονα με τον λιμένα Καβονησίου και τους δημοφιλείς προορισμούς Φαλάσαρνας – Μπάλου – Γραμπούσας.
Κυριάκος Ροδουσάκης, Πρέσβης ε.τ.
