Τον ρόλο της «Τειρεσίας» για την υγιή ανάπτυξη των τραπεζικών πιστώσεων αναδεικνύει ο CEO της εταιρείας Ηλίας Ξηρουχάκης. Μιλώντας στο «Βήμα της Κυριακής» αποσαφηνίζει τον ρόλο της ως Γραφείου Πίστης και μιλάει για τη συμβολή της στην υπεύθυνη χρηματοδότηση, την πρόληψη της υπερχρέωσης και τη βελτίωση της πιστοληπτικής εικόνας πολιτών και επιχειρήσεων. Παράλληλα, παρουσιάζει τα πιο πρόσφατα στοιχεία για τις αθετήσεις πληρωμών από νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Κύριε Ξηρουχάκη, στην κοινή γνώμη υπάρχει η αίσθηση ότι η Τειρεσίας είναι μια μαύρη λίστα, στην οποία όποιος μπαίνει καταδικάζεται σε αποκλεισμό από τον τραπεζικό δανεισμό. Ποια είναι η πραγματικότητα;
«Αυτή είναι μία διαδεδομένη αντίληψη για την Τειρεσίας, η οποία όμως είναι παντελώς λανθασμένη, για τρεις κυρίως λόγους. H Τειρεσίας είναι το Γραφείο Πίστης της Ελλάδας, αντίστοιχο με αυτά που λειτουργούν σε όλες τις ανεπτυγμένες οικονομίες του κόσμου. Με αυτό το αντικείμενο επεξεργάζεται δεδομένα φυσικών και νομικών προσώπων, με στόχο την υποστήριξη του υπεύ- θυνου δανεισμού και της πιστωτικής επέκτασης και ταυτόχρονα την αποφυγή της υπερχρέωσης των νοικοκυριών και των μικρομεσαίων ή μεγαλύτερων επιχειρήσεων.
Τα δεδομένα οικονομικής συμπεριφοράς που η Τειρεσίας τηρεί στα αρχεία της δεν είναι μόνο τα λεγόμενα “αρνητικά”, δηλαδή τα δεδομένα αθέτησης οικονομικών υποχρεώσεων. Είναι επίσης, κυρίως θα έλεγα, τα “θετικά”, δηλαδή τα δεδομένα ενεργών και κλειστών χορηγήσεων και άλλων πιστώσεων (όπως λ.χ. πιστωτικών καρτών), που αποπληρώνονται με συνέπεια. Επομένως, όλοι όσοι έχουμε κάποιου είδους πίστωση καταχωρούμαστε στα αρχεία της Τειρεσίας.
Δεύτερον, ως Γραφείο Πίστης η Τειρεσίας δεν εγκρίνει ούτε απορρίπτει δάνεια, άρα δεν αποκλείει κάποιον από δανεισμό. Παρέχει απόκλειστικά πληροφόρηση, την οποία αξιολογούν οι αποδέκτες της, δηλαδή τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που αποφασίζουν για τη χορήγηση ή μη μιας πίστωσης, σε συνδυασμό και με άλλα στοιχεία που διαθέτουν τα ίδια (όπως δήλωση εισοδήματος, περιουσιακή κατάσταση, ισολογισμοί εταιρειών κ.λπ.), σύμφωνα πάντα με τις δικές τους πολιτικές χορηγήσεων και τις εσωτερικές τους διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
Τρίτον, ακόμα και αν κάποιος σε μία δεδομένη στιγμή αθετήσει υποχρεώσεις του και καταχωρηθεί στο σχετικό αρχείο της Τειρεσίας, δεν παραμένει εκεί για πάντα. Αυτό άλλωστε θα ήταν και άδικο και ανακριβές για την εκάστοτε πιστοληπτική εικόνα του, καθώς η οικονομική κατάσταση του καθενός μας είναι δυναμική, άρα μεταβάλλεται συνεχώς.
Τα “αρνητικά” δεδομένα στη συντριπτική τους πλειοψηφία δια γράφονται, κατά τα προβλεπόμενα από τον Νόμο, από τα αρχεία της Τειρεσίας εντός 2 έως 4 ετών εφόσον εξοφληθούν στο σύνολό τους και σε κάθε περίπτωση με την πάροδο 10 ετών. Εκ των πραγμάτων, λοιπόν, είναι αβάσιμο αυτό το οποίο λέγεται, ότι κάποιες επιχειρήσεις και ιδιώτες έχουν δήθεν αποκλειστεί από τη δανειοδότηση γιατί καταχωρήθηκαν στα αρχεία της Τειρεσίας με “δυσμενή” στοιχεία την εποχή της κρίσης, αφού αυτά έχουν κατά βάση ήδη διαγραφεί».
Τι δυνατότητες έχει σήμερα ένας πολίτης για να μάθει τι αναγράφεται στον «φάκελό» του στην Τειρεσίας και πώς μπορεί να διορθώσει τυχόν λάθη;
«Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει πρόσβαση στα δεδομένα που τηρεί και επεξεργάζεται η Τειρεσίας για το ίδιο, όποτε το επιθυμεί. Πρόσφατα δε απλοποιήσαμε και αυτοματοποιήσαμε τη διαδικασία ενημέρωσης φυσικών προσώπων για τα δεδομένα τους. Πλέον η αίτηση μπορεί να υποβληθεί εξ ολοκλήρου μέσα από το tiresias.gr με ταυτοποίηση μέσω κωδικών e-banking και η απάντηση με email. Σύντομα θα δοθεί αντίστοιχη δυνατότητα και στα νομικά πρόσωπα.
Επιπλέον, αναβαθμίσαμε το τηλεφωνικό μας κέντρο. Σε περίπτωση που κάποιος πολίτης διαπιστώσει ελλείψεις ή ανακρίβειες σε δεδομένα του, μπορεί να υποβάλει στην Τειρεσίας αίτηση για να συμπληρωθούν ή να διαγραφούν, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζονται από τον Νόμο».
Πόσο σημαντικό είναι το credit score για έναν μέσο δανειολήπτη και πώς μπορεί κάποιος να το βελτιώσει;
«Το credit score (πιστωτικό σκορ) είναι διεθνώς ένα σημαντικό εργαλείο που παρέχουν τα Γραφεία Πίστης. Είναι η βαθμολόγηση της πιστοληπτικής συμπεριφοράς ενός ιδιώτη ή μιας επιχείρησης, η οποία διαβαθμίζεται σε κλίμακα από 1 έως 600 και με την οποία εκτιμάται στατιστικά η πιθανότητα αθέτησης των οικονομικών υποχρεώσεων ενός υποψήφιου δανειολήπτη στο επόμενο 12μηνο. Όσο μεγαλύτερος είναι αυτός ο αριθμός, τόσο μικρότερη είναι η πιθανότητα αθέτησης.
Είναι σημαντικό και για τους ιδιώτες και για τις επιχειρήσεις να γνωρίζουν τη βαθμολόγηση της πιστοληπτικής τους συμπεριφοράς (το credit score), να το παρακολουθούν και να το βελτιώνουν εφόσον χρειάζεται, ώστε να είναι καλύτερα προετοιμασμένοι για να αιτηθούν ένα δάνειο ή μία πίστωση και να έχουν μεγαλύτερο έλεγχο της οικονομικής τους κατάστασης, αποφεύγοντας την υπερβολική έκθεση σε δανεισμό.
Σε γενικές γραμμές, παράγοντες που επηρεάζουν θετικά το credit score είναι η κατά το δυνατόν τακτοποίηση τυχόν οικονομικών υποχρεώσεων που έχουν αθετηθεί, η εμπρόθεσμη και συνεπής αποπληρωμή δανείων και πιστωτικών καρτών και η μη υπέρβαση των εγκεκριμένων πιστωτικών ορίων».
Πώς θα αξιολογούσατε την πιστοληπτική ικανότητα των Ελλήνων σε σχέση με την περίοδο της κρίσης; Υπάρχει βελτίωση;
«Πλέον οι περισσότεροι δανειολήπτες αποπληρώνουν με συνέπεια ή με μικρή καθυστέρηση τις υποχρεώσεις τους, ενώ ένα μεγάλο ποσοστό παλαιότερων οφειλών ιδιωτών και επιχειρήσεων σε καθυστέρηση έχει ρυθμιστεί και αποπληρώνεται σύμφωνα με τους όρους των ρυθμίσεων. Επιπρόσθετα, κατά βά- ση δεν υπάρχουν σήμερα δεδομένα στο αρχείο αθέτησης υποχρεώσεων της Τειρεσίας με ημερομηνία οφειλής πριν από τον Μάρτιο του 2016.
Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία του αρχείου, από περίπου 200.000 ενεργές εταιρείες, σχεδόν οι 120.000 έχουν δάνεια, εκ των οποίων περίπου το 21% επί του συνόλου των εταιρειών παρουσιάζει ληξιπρόθεσμες οφειλές. Αναφορικά με τα φυσικά πρόσωπα (πρωτοφειλέτες) με ενεργές χορηγήσεις σε τράπεζες (όχι σε servicers), το ποσοστό δανείων (τεμάχια) σε καθυστέρηση πάνω από 3 μήνες είναι περίπου 4%, με το αντίστοιχο ποσοστό να ανέρχεται στους επιτηδευματίες περίπου στο 7% και στα νομικά πρόσωπα περίπου στο 5,5%».
Πώς συμβάλλει η Τειρεσίας σήμερα στην πρόληψη της υπερχρέωσης των νοικοκυριών;
«Σήμερα πλέον παρέχουμε σε τράπεζες και χρηματοδοτικά ιδρύματα όχι μόνο αξιόπιστη πληροφόρηση, αλλά και σύγχρονα εργαλεία πιστοληπτικής αξιολόγησης, ώστε να είναι σε θέση να χορηγούν δάνεια και πιστώσεις και σε ομάδες πληθυσμού που παλαιότερα ενδεχομένως να αποκλείονταν, λόγω περιορισμένου ή ελλειμματικού πιστωτικού ιστορικού. Για παράδειγμα, έχουμε αναπτύξει εφαρμογές έγκαιρης ειδοποίησης (early warning system) για οφειλέτες που βελτιώνουν το πιστωτικό τους σκορ εξυπηρετώντας οφειλές σε καθυστέρηση, καθώς και νέα πιστωτικά σκορ, ειδικά για μικρά ποσά χορηγήσεων και πιστώσεις τύπου Buy Now Pay Later.
Εξίσου όμως σημαντική για εμάς είναι και η ενημέρωση των ίδιων των πολιτών για τη βελτίωση της πιστωτικής τους εικόνας και της πιστοληπτικής τους ικανότητας, μέσα από νέες υπηρεσίες της Τειρεσίας που θα προσφέρουμε, στις οποίες οι ίδιοι θα έχουν εύκολη και άμεση πρόσβαση. Στόχος μας είναι η υποστήριξη της πιστωτικής επέκτασης και του υγιούς δανεισμού, ενισχύοντας την οικονομική συμπερίληψη και συνδράμοντας ουσιωδώς στην αποφυγή των οδυνηρών φαινομένων υπερχρέωσης που η εθνική οικονομία αντιμετώπισε στο παρελθόν».
Ποιο είναι το όραμά σας για την Τειρεσίας την επόμενη πενταετία;
«Το όραμά μας είναι να καταστήσουμε την Τειρεσίας ένα από τα πλέον σύγχρονα Γραφεία Πίστης πανευρωπαϊκά, στα πρότυπα των κορυφαίων του κλάδου. Αυτό προβλέπει το 4ετές (2026-2029) επιχειρηματικό μας σχέδιο, βάσει του οποίου η Τειρεσίας μετασχηματίζεται από πάροχο δεδομένων (data provider) σε πάροχο ολοκληρωμένων επιχειρηματικών λύσεων (solutions provider), δηλαδή από μία παραδοσιακή βάση δεδομένων που παρέχει μόνο πληροφόρηση, σε έναν πάροχο ολοκληρωμένων λύσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας για τη διαχείριση των πιστωτικών κινδύνων και την πρόληψη της απάτης.
Επιπλέον η Τειρεσίας, υπό την αιγίδα της ΕΕΤ, έχει αναπτύξει την ESGr, μια διατραπεζική πλατφόρμα που στόχο έχει να προσφέρει στις τράπεζες και στις επιχειρήσεις ένα κοινό, διαλειτουργικό πλαίσιο συλλογής και αξιοποίησης δεδομένων ESG, συμβάλλοντας ενεργά τόσο στη μείωση του κόστους συμμόρφωσης όσο και στην ενίσχυση της βιώσιμης χρηματοδότησης.
Στη μελλοντική της εξέλιξη, η ESGr σχεδιάζεται να επεκταθεί σε ένα ευρύτερο οικοσύστημα υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας για την αγορά, με επέκταση στον χώρο του ESG rating, λύσεις ESG intelligence και μηχανισμούς τεκμηρίωσης/επιβεβαίωσης στοιχείων βιωσιμότητας.
*Συνέντευξη στον ‘Αγη Μάρκου για την εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ.
