Σε μία ιδιότυπη “ομηρία” βρίσκονται χιλιάδες ιδιοκτήτες γης που δεν γνωρίζουν πώς να αξιοποιήσουν την περιουσία τους με το μπάχαλο που επικρατεί και την αβεβαιότητα στην αγορά, εν αναμονή του νέου ενιαίου πλαισίου το οποίο φιλοδοξεί να βάλει τέλος στο σημερινό πολεοδομικό μπλακ άουτ!
Σε αυτή τη φάση πάντως, τίποτε δεν έχει αλλάξει στο καθεστώς της εκτός σχεδίου δόμησης, καθώς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προωθεί αλλαγές, ωστόσο, η αβεβαιότητα όλων εντείνεται καθώς χιλιάδες ιδιοκτήτες δεν έχουν πάρει ακόμα ξεκάθαρη απάντηση για το τι μπορούν να κάνουν με τα ακίνητά τους.
Η επικεφαλής της ΑΜΑΚ (Αυτόνομοι Μηχανικοί Ανατολικής Κρήτης), κ. Ειρήνη Βρέντζου, επισήμανε στο Cretalive ότι ούτε για τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια υπάρχει κάποια εξέλιξη αλλά ούτε και με τις κοινοχρησίες δρόμων.
“Δεν γνωρίζουμε τί να πουλήσουμε, οι τοπογράφοι δεν ξέρουν τι στοιχεία να γράψουν, δεν ξέρουμε να υπάρχει κάτι νέο σχετικά με τις παλιές εκκρεμότητες, με λίγα λόγια επικρατεί ένα αλαλούμ με την κοινωνία σε ομηρεία”, ανέφερε η κ. Βρέντζου.
Η ΑΜΑΚ επισημαίνει ότι:
“… Από τα μέσα του 2026 αναμένεται να αλλάξει ριζικά το καθεστώς της εκτός σχεδίου δόμησης, καθώς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προωθεί ένα νέο, ενιαίο πλαίσιο που φιλοδοξεί να βάλει τέλος στο σημερινό πολεοδομικό αλαλούμ.
Μέχρι να θεσμοθετηθεί το νέο σύστημα, οι πολεοδομίες συνεχίζουν να λειτουργούν με… δύο μέτρα και δύο σταθμά: άλλες εκδίδουν οικοδομικές άδειες με βάση τα υπάρχοντα δεδομένα και άλλες τις μπλοκάρουν, παρότι οι προϋποθέσεις είναι ίδιες. Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργούνται «τυχερές» περιοχές, όπου οι ιδιοκτήτες μπορούν ακόμη να χτίσουν, και «νεκρές» πολεοδομικά ζώνες, όπου καμία άδεια δεν προχωρά”!
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αγροτεμάχια που κάποτε είχαν υψηλή εμπορική αξία, τώρα μένουν απούλητα, καθώς κανείς δεν μπορεί να διασφαλίσει ότι είναι οικοδομήσιμα ενώ με βάση τα σημερινά δεδομένα, όσα δεν έχουν πρόσωπο σε αναγνωρισμένο δρόμο κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν μη οικοδομήσιμα – εκτός αν υπάρξει ειδική πρόβλεψη στα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια…
“Το 2026 φέρνει σημαντικές αλλαγές, ξεκινώντας από την οριστική θεσμοθέτηση του οδικού δικτύου. Για πρώτη φορά θα χαρτογραφηθούν επίσημα οι δρόμοι που θεωρούνται κοινόχρηστοι, με βάση αεροφωτογραφίες του 1977, οι οποίες αντικαθιστούν το παρωχημένο όριο του 1923. Με αυτόν τον τρόπο το κράτος επιδιώκει να αποκτήσει ένα ρεαλιστικό και αξιόπιστο εργαλείο για να κρίνει την οικοδομησιμότητα κάθε αγροτεμαχίου.
Η διαδικασία αναγνώρισης οδών βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και περιλαμβάνει την καταγραφή και αξιολόγηση όλων των δρόμων εκτός σχεδίου ανά δημοτική ενότητα. Ένας δρόμος θα θεωρείται κοινόχρηστος μόνο εφόσον τεκμηριώνεται η ύπαρξή του με νόμιμο τρόπο, εμφανίζεται στις αεροφωτογραφίες του ’77, αποτυπώνεται στο Κτηματολόγιο ή συνδέεται λειτουργικά με δημόσιους χώρους και υποδομές. Με αυτό το νέο «οδικό μητρώο», θα ξεκαθαρίσει οριστικά ποια αγροτεμάχια διαθέτουν νόμιμο πρόσωπο σε δρόμο και μπορούν να οικοδομηθούν.
Το προεδρικό διάταγμα που θα τεθεί σε εφαρμογή το 2026 θα καθορίζει τα κριτήρια αναγνώρισης των δρόμων, τις τεχνικές προδιαγραφές των μελετών και τους κανόνες παρόδιας δόμησης. Παράλληλα, τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια θα ενσωματώσουν τα νέα δεδομένα, διασφαλίζοντας ότι κάθε περιοχή θα αποκτήσει ενιαίο, σαφές και νομικά θωρακισμένο πλαίσιο χωρικού σχεδιασμού.
Για τα ακίνητα που δεν θα διαθέτουν πρόσωπο σε αναγνωρισμένο δρόμο, το πιθανότερο σενάριο είναι ότι δεν θα θεωρούνται οικοδομήσιμα – γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική απώλεια της αξίας τους”, καταλήγει η ΑΜΑΚ στην ανακοίνωσή της.
