Το αγροτικό ζήτημα βρίσκεται εδώ και καιρό στο φόρτε του, με πολλούς αγρότες να βρίσκονται στα όρια τους και να σκέφτονται ακόμη και να πουλήσουν τη γη που κληρονόμησαν από τον πατέρα και τον παππού τους. Όμως, είναι πολύ δύσκολο ακόμη και να πουλήσουν αφού δεν υπάρχουν αγοραστές, τουλάχιστον όχι αγοραστές που να δίνουν αξία στη γη και στον κόπο μιας ζωής..
Η ερήμωση της ελληνικής επαρχίας δεν είναι πλέον μια θεωρητική συζήτηση. Είναι εικόνες εγκατάλειψης. Οι νέοι φεύγουν από τον τόπο τους και αναζητούν εργασία στις πόλεις ή στο εξωτερικό, αφήνοντας πίσω τους χωράφια που άλλοτε έσφυζαν από ζωή. Ανάμεσα σε αυτά, οι ελαιώνες, το πιο αναγνωρίσιμο σύμβολο της Κρητικής γης.
Η Κομισιόν προβλέπει ότι έως το 2035 αναμένεται μείωση εκτάσεων στην ελαιοκαλλιέργεια λόγω εγκατάλειψης, με την παραγωγή ελαιόλαδου στην Ελλάδα να μειώνεται κάτω από 180.000 τόνους ετησίως.
Ωστόσο, η ελιά δεν εγκαταλείπεται από αδιαφορία. Εγκαταλείπεται από ανάγκη. Πολλοί νέοι δεν απορρίπτουν τη γεωργία, επειδή φοβούνται τη δουλειά. Απορρίπτουν ένα σύστημα που δεν τους προσφέρει καμία ασφάλεια. Το κόστος παραγωγής ανεβαίνει, οι τιμές συχνά δεν καλύπτουν ούτε τα βασικά, η γραφειοκρατία αποθαρρύνει και η στήριξη παραμένει αποσπασματική. Υπό αυτές τις συνθήκες, η αγροτική ζωή μοιάζει αδιέξοδη.
Οι συνέπειες είναι ήδη ορατές. Το ελληνικό ελαιόλαδο, ένα προϊόν διεθνώς αναγνωρισμένο για την ποιότητα και την ιστορία του, κινδυνεύει. Όχι μόνο από τις κλιματικές αλλαγές ή τον ανταγωνισμό, αλλά κυρίως από την απουσία ανθρώπων που θα συνεχίσουν την παραγωγή.
Η πολιτεία οφείλει να δει την πραγματικότητα κατάματα. Η στήριξη των νέων αγροτών δεν μπορεί να περιορίζεται σε υποσχέσεις. Χρειάζονται ουσιαστικά κίνητρα, σύγχρονη εκπαίδευση, πρόσβαση σε χρηματοδότηση και αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής στην επαρχία. Χωρίς σχολεία, υγεία και υποδομές, κανένας νέος δεν θα επιστρέψει στη γη.
Η ελιά δεν είναι απλώς ένα δέντρο. Είναι μνήμη, ταυτότητα και πολιτισμός. Αν την εγκαταλείψουμε, εγκαταλείπουμε ένα κομμάτι της Ελλάδας. Και τότε η ερήμωση της επαρχίας δεν θα είναι απλώς κοινωνικό φαινόμενο, αλλά εθνική απώλεια.
*Aπό τη στήλη “Ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε” (εφημερίδα ΝΕΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ)
