Μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές θα αποκτούν μετρητά αναμένεται να εφαρμοστεί τα επόμενα χρόνια και στην Ελλάδα, φέρνοντας νέες δυνατότητες στις καθημερινές συναλλαγές με κάρτες.
Η MasterCard, ένας από τους μεγαλύτερους παρόχους συστημάτων πληρωμών διεθνώς, επεξεργάζεται την εισαγωγή ενός μοντέλου που θα επιτρέπει στους πολίτες να λαμβάνουν μετρητά απευθείας από το ταμείο ενός καταστήματος, τη στιγμή που πραγματοποιούν πληρωμή με κάρτα. Η υπηρεσία αυτή, γνωστή διεθνώς ως “cashback”, προβλέπεται να δοκιμαστεί πιλοτικά στην Ελλάδα εντός του 2026.
Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το μέλλον των ΑΤΜ απασχολεί έντονα τον τραπεζικό κλάδο. Η διατήρηση και η λειτουργία εκτεταμένων δικτύων ΑΤΜ συνεπάγεται υψηλό κόστος, ενώ ταυτόχρονα σε πολλές περιοχές –ιδίως εκτός μεγάλων αστικών κέντρων– τα μετρητά παραμένουν απαραίτητα για καθημερινές συναλλαγές.
Το νέο μοντέλο επιχειρεί να γεφυρώσει αυτό το κενό, αξιοποιώντας το ήδη ανεπτυγμένο δίκτυο POS στα εμπορικά καταστήματα. Στην πράξη, το τερματικό πληρωμών θα μπορεί να λειτουργεί και ως σημείο ανάληψης μετρητών.
Καθοριστικό ρόλο για την επιτυχία του σχεδίου θα έχει η συμμετοχή του εμπορικού κόσμου. Τα καταστήματα που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα θα μπορούν να παρέχουν στους πελάτες τους τη δυνατότητα να λαμβάνουν μικρά ποσά σε μετρητά, παράλληλα με την πληρωμή των αγορών τους με κάρτα. Για παράδειγμα, ένας καταναλωτής θα μπορεί να εξοφλεί τα ψώνια του και να ζητά επιπλέον ένα συγκεκριμένο ποσό σε μετρητά, το οποίο θα προστίθεται στη συνολική χρέωση.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η υπηρεσία δεν θα επιβαρύνεται με επιπλέον προμήθεια ούτε για τον καταναλωτή ούτε για τον έμπορο. Έτσι, η ανάληψη από το ταμείο φιλοδοξεί να αποτελέσει μια εύχρηστη λύση για καθημερινές ανάγκες ρευστότητας, ενώ για μεγαλύτερα ποσά τα ΑΤΜ θα εξακολουθήσουν να παίζουν βασικό ρόλο.
Παράλληλα, τα καταστήματα εκτιμάται ότι θα ωφεληθούν από αυξημένη επισκεψιμότητα, καθώς περισσότεροι καταναλωτές θα τα επιλέγουν και ως σημεία πρόσβασης σε μετρητά.
Το συγκεκριμένο σύστημα εφαρμόζεται ήδη σε αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Γαλλία, η Κύπρος, η Φινλανδία, η Πολωνία και οι Ηνωμένες Πολιτείες, κυρίως μέσω χρεωστικών καρτών και με συγκεκριμένα όρια ανάληψης.
Στην Ελλάδα, το σχέδιο βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της προετοιμασίας, με τις αρμόδιες πλευρές να εξετάζουν το ενδιαφέρον των επιχειρήσεων και τις πρακτικές παραμέτρους εφαρμογής. Η πιλοτική φάση θα λειτουργήσει ως δοκιμή για να αξιολογηθεί η ανταπόκριση των καταναλωτών και οι λειτουργικές προκλήσεις.
Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική ενίσχυσης της χρήσης καρτών, σε ένα περιβάλλον όπου ο ανταγωνισμός στις πληρωμές εντείνεται. Νέα εργαλεία άμεσων πληρωμών, όπως το IRIS, διεκδικούν πλέον σημαντικό μερίδιο τόσο στο ηλεκτρονικό εμπόριο όσο και στα φυσικά καταστήματα.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι συναλλαγές με κάρτες συνεχίζουν να αυξάνονται, αν και με πιο συγκρατημένους ρυθμούς. Το 2025 η συνολική αξία τους εκτιμάται ότι αυξήθηκε κατά περίπου 9%, τάση που αναμένεται να συνεχιστεί και το επόμενο έτος.
Παρότι ο ρυθμός ανόδου είναι χαμηλότερος σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, η εξέλιξη θεωρείται φυσιολογική, καθώς η διείσδυση των ηλεκτρονικών πληρωμών έχει πλέον ωριμάσει. Σήμερα, σχεδόν το μισό της ιδιωτικής κατανάλωσης πραγματοποιείται μέσω ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής, φέρνοντας τη χώρα κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η μετάβαση αυτή έχει και σημαντικό δημοσιονομικό αποτύπωμα, καθώς περιορίζει τη φοροδιαφυγή και ενισχύει τα δημόσια έσοδα, δεδομένου ότι οι ηλεκτρονικές συναλλαγές καταγράφονται και δεν μπορούν εύκολα να αποκρυφτούν. Όσο μειώνεται η χρήση μετρητών, τόσο περιορίζεται και το περιθώριο για «μαύρες» συναλλαγές, συμβάλλοντας σε μια πιο διαφανή λειτουργία της οικονομίας.
Πηγή: neakriti.gr
